ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Tenglamalar

Darslar 137–140 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
139

Tenglamalar: tenglamaning ildizi

Darslik: 4-qism, 58–59-betlar
MaqsadTenglamaning ildizi tushunchasi; masalaga tenglama tuzib, ildizini topish.
MaqsadBugun: tenglamaning ildizini topamiz.
Yangi so‘zlar
ildiz · root (solution)o‘zgaruvchi · variableistirohat bog‘i · park
Tushuntirish

Harf bilan belgilangan noma’lum son o‘zgaruvchi deyiladi. To‘g‘ri tenglik hosil qiladigan son tenglamaning ildizi deyiladi. x + 4 = 10 tenglamaning ildizi — 6, chunki 6 + 4 = 10.

  • Harf bilan belgilangan noma’lum son — o‘zgaruvchi.
  • To‘g‘ri tenglik beradigan son — ildiz.
  • Misol: x + 4 = 10.
  • 6 + 4 = 10 to‘g‘ri.
  • Demak, ildiz 6.
  • x − 20 = 40 tenglamaning ildizi — 60.
≡Ta’rif
Ildiz — tenglikni to‘g‘ri qiladigan son.
6 + 410

? + 4 = 10 · ? = 6 → 6 + 4 = 10

Tarozi muvozanatda: noma’lum son 6 ga teng

🔐 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kalit faqat o‘z qulfiga mos keladi. Ildiz ham shunday.

Bugun sinab ko‘ring

Ikki qopqoqdan qaysi biri idishga mos? Sinab ko‘ring.

Namunalar
49x79
Bog‘da 23 chinor, 21 zarang, 5 eman va bir nechta qarag‘ay; jami 79 tup: 49 + x = 79 → x = 30 qarag‘ay.
2040x
x − 20 = 40 → ildizi 60 (60 − 20 = 40 ✓).
Sinfda faoliyat

«Ildizni top»: doskada tenglamalar, bolalarda son kartochkalari. Har bir bola o‘z soni qaysi tenglamaning ildizi ekanini topib, yoniga yopishtiradi.

Mashq
1
23 + 21 + 5 + x = 79. x = ?
2
8 soni x + 9 = 17 tenglamaning ildizimi?
3
x − 30 = 50. x = ?
4
50 − x = 30. x = ?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSport bayramiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →