118
Perimetr (mustahkamlash)
Darslik: 4-qism, 16–17-betlar
MaqsadMuntazam ko‘pburchaklar va murakkab shakllar perimetrini topish; P harfi bilan yozish.
Yangi so‘zlar
P harfi · the letter P (perimeter)tasma · ribbon / tapekatak · grid square
Tushuntirish
Perimetr P harfi bilan belgilanadi. Muntazam ko‘pburchakda bitta tomonni o‘lchash kifoya — keyin uni tomonlar soni marta qo‘shamiz: tomoni 3 cm li muntazam uchburchak: P = 3 + 3 + 3 = 9 cm.
Namunalar
Muntazam beshburchak, tomoni 2 cm: P = 2 + 2 + 2 + 2 + 2 = 10 cm.
Stol chetini tasma bilan bezash: tomonlar 30, 15, 30, 15 cm → 30 + 15 + 30 + 15 = 90 cm.
Sinfda faoliyat
Katakli daftarda (2 katak = 1 cm) bolalar har xil ko‘pburchak chizadi va perimetrini kataklarni sanab topadi.
Mashq
1
Muntazam uchburchak, tomoni 7 cm. P = ?
21 cm
2
Muntazam oltiburchak, tomoni 3 cm. P = ?
18 cm
3
Stol tomonlari 30, 15, 30, 15 cm. Tasma uzunligi?
90 cm
4
Javoblarni kamayish tartibida yozing: 30 + 25, 70 − 10, 44 + 4
60, 55, 48