105
Massa: masalalar
Darslik: 3-qism, 64–65-betlar
MaqsadMassaga doir bir va ikki amalli masalalarni yechish; uchtalab sanash.
Yangi so‘zlar
qop · sackbug‘doy · wheatun · flourtegirmon · mill
Tushuntirish
Massa masalalari ham butun-qism, ko‘p-kam masalalari kabi yechiladi. «Bir qopda 30 kg, ikkinchisida 2 kg ortiq» → ikkinchisi 32 kg, jami 30 + 32 = 62 kg.
Namunalar
Qopdan 8 kg un olindi, 6 kg qoldi. Dastlab: 8 + 6 = 14 kg.
Tegirmon bir marta 3 kg yanchadi: 2 marta — 6 kg, 3 marta — 9 kg, 5 marta — 15 kg (uchtalab sanash).
Sinfda faoliyat
Uchtalab sanash: bolalar doira bo‘lib turib, navbat bilan 3, 6, 9, 12, 15… deb aytadi, har bir bola bitta «qop» (kubik) qo‘shadi.
Mashq
1
Bir qopda 30 kg, ikkinchisida 2 kg ortiq bug‘doy. Jami?
62 kg
2
Qopdan 8 kg un olindi, 6 kg qoldi. Avval qancha bo‘lgan?
14 kg
3
Uchtalab sanang: 3, 6, 9, _, _
12, 15
4
Bir yuk mashinasi 40 qop tashiydi. 90 qop uchun nechta mashina kerak?
3 ta (40 + 40 + 10)