ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Uzunlik: santimetr va detsimetr

Darslar 99–103 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
101

Santimetr. Detsimetr

Darslik: 3-qism, 56–57-betlar
MaqsadDetsimetr bilan tanishish: 1 dm = 10 cm; uzunlikni dm va cm da ifodalash.
MaqsadBugun: detsimetr bilan tanishamiz.
Yangi so‘zlar
detsimetr (dm) · decimetre (dm)1 dm = 10 cm · 1 dm = 10 cmgilamcha · small rug
Tushuntirish

Uzunroq narsalarni o‘lchashda detsimetrdan foydalanamiz. 1 dm = 10 cm — bu xuddi 1 o‘nlik = 10 birlik kabi. 27 cm = 2 dm 7 cm. Faqat bir xil birliklardagi kattaliklarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘shamiz: 11 dm + 8 dm = 19 dm.

  • Uzun narsa uchun detsimetr ishlatamiz.
  • 1 dm = 10 cm.
  • 1 o‘nlik = 10 birlik kabi.
  • 27 cm = 2 dm 7 cm.
  • Gilamcha 35 cm = 3 dm 5 cm.
  • Faqat bir xil birliklarni qo‘shamiz.
  • 11 dm + 8 dm = 19 dm.
0123456789101112Chiziqchani qalamning uchiga suring
012345678910141520

14 sm = 1 dm 4 sm

1 dm = 10 sm

📐 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Stol uzun, o‘chirg‘ich kichik. Ularni bir xil usulda o‘lchamaymiz.

Bugun sinab ko‘ring

Narsaning uzunligini avval taxmin qiling, keyin o‘lchang.

Namunalar
35 sm = 3 dm 5 sm
dmsm
35
Gilamcha 35 cm uzun: 35 cm = 3 dm 5 cm.
3 sm5 smACB
AC = 3 cm, CB = 5 cm → AB = 8 cm (kesma qismlari yig‘indisi).
Sinfda faoliyat

Bolalar 10 cm li qog‘oz tasma («detsimetr tayoqcha») qirqadi va u bilan kitob, parta, eshik kengligini o‘lchaydi.

Mashq
1
40 cm = ? dm
2
2 dm 3 cm = ? cm
3
Belgi qo‘ying: 15 cm + 12 cm ... 31 cm
4
Belgi qo‘ying: 1 dm ... 9 cm
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli8-mart sovg‘asiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →