101
Santimetr. Detsimetr
Darslik: 3-qism, 56–57-betlar
MaqsadDetsimetr bilan tanishish: 1 dm = 10 cm; uzunlikni dm va cm da ifodalash.
MaqsadBugun: detsimetr bilan tanishamiz.
Yangi so‘zlar
detsimetr (dm) · decimetre (dm)1 dm = 10 cm · 1 dm = 10 cmgilamcha · small rug
Tushuntirish
Uzunroq narsalarni o‘lchashda detsimetrdan foydalanamiz. 1 dm = 10 cm — bu xuddi 1 o‘nlik = 10 birlik kabi. 27 cm = 2 dm 7 cm. Faqat bir xil birliklardagi kattaliklarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘shamiz: 11 dm + 8 dm = 19 dm.
- Uzun narsa uchun detsimetr ishlatamiz.
- 1 dm = 10 cm.
- 1 o‘nlik = 10 birlik kabi.
- 27 cm = 2 dm 7 cm.
- Gilamcha 35 cm = 3 dm 5 cm.
- Faqat bir xil birliklarni qo‘shamiz.
- 11 dm + 8 dm = 19 dm.
14 sm = 1 dm 4 sm
1 dm = 10 sm
📐 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Stol uzun, o‘chirg‘ich kichik. Ularni bir xil usulda o‘lchamaymiz.
Bugun sinab ko‘ring
Narsaning uzunligini avval taxmin qiling, keyin o‘lchang.
Namunalar
35 sm = 3 dm 5 sm
| dm | sm |
|---|---|
| 3 | 5 |
AC = 3 cm, CB = 5 cm → AB = 8 cm (kesma qismlari yig‘indisi).
Sinfda faoliyat
Bolalar 10 cm li qog‘oz tasma («detsimetr tayoqcha») qirqadi va u bilan kitob, parta, eshik kengligini o‘lchaydi.
Mashq
1
40 cm = ? dm
4 dm
2
2 dm 3 cm = ? cm
23 cm
3
Belgi qo‘ying: 15 cm + 12 cm ... 31 cm
<
4
Belgi qo‘ying: 1 dm ... 9 cm
>