100
Kesmalarni o‘lchash
Darslik: 3-qism, 54–55-betlar
MaqsadKesmani chizg‘ich bilan to‘g‘ri o‘lchash (0 dan boshlab) va harflar bilan belgilash.
MaqsadBugun: kesmani chizg‘ich bilan o‘lchaymiz.
Yangi so‘zlar
kesma uzunligi · length of a segment0 belgisi · the 0 markAB kesma · segment AB
Tushuntirish
Kesmaning boshi va oxiri nuqtalar bilan belgilanadi: A va B. O‘lchash uchun chizg‘ichning 0 belgisini A nuqtaga qo‘yamiz va B nuqta qaysi songa to‘g‘ri kelganini o‘qiymiz. Shu son — AB kesmaning uzunligi: AB = 6 cm.
- Kesmaning boshi va oxiri — A va B nuqta.
- Chizg‘ichning 0 belgisini A nuqtaga qo‘yamiz.
- B qaysi songa to‘g‘ri kelishini o‘qiymiz.
- Bu son — kesma uzunligi.
- Masalan, AB kesma: AB = 6 cm.
🧶 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Ipning uzunligini bilish uchun uni tarang tutib o‘lchaymiz.
Bugun sinab ko‘ring
Daftarning bir tomonini chizg‘ich bilan o‘lchang.
Namunalar
Birinchi kesma 5 cm, ikkinchisi 7 cm uzun: 5 + 7 = 12 cm.
Svetofor rasmi 8 cm. Undan 2 cm uzun kesma: 10 cm.
Sinfda faoliyat
Arqon tajribasi: arqonning o‘rtasidan bir bo‘lak kesiladi. Uning boshi va oxiri bormi? (Ha — bu kesma.) Bolalar bo‘lakni chizg‘ich bilan o‘lchaydi.
Mashq
1
Chizg‘ichning qaysi belgisidan o‘lchash boshlanadi?
0
2
AB = 4 cm, CD AB dan 3 cm uzun. CD = ?
7 cm
3
12 cm − 5 cm = ?
7 cm
4
Daftaringizga 9 cm li kesma chizing va uni MN deb belgilang.
M •———— 9 cm ————• N