☰ Mundarija · Matematika

Ko‘p qo‘shiluvchili yig‘indilar va tarkibli ifodalar (2-chorak yakuni)

Darslar 70–74 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
71

Qo‘shishning guruhlash xossasi

Darslik: 2-qism, 62–63-betlar
MaqsadQo‘shiluvchilarni turlicha guruhlasa ham yig‘indi o‘zgarmasligini bilish va qulay hisoblash.
Yangi so‘zlar
guruhlash xossasi · associative propertychin / yolg‘on · true / falsequlay · convenient
Tushuntirish

Uchta sonni qo‘shganda ularni istalgancha guruhlash mumkin: (a + b) + c = a + (b + c). Shuning uchun avval 10 yoki yaxlit son beradigan juftlikni qo‘shamiz: 7 + 8 + 3 → (7 + 3) + 8 = 10 + 8 = 18.

Namunalar
Nonushtada likopchalarda 1 olma + 2 banan va 3 shaftoli edi; bugun 1 olma + 3 shaftoli va 2 banan. Mevalar soni o‘zgarmadi: 6 ta.
16 + 9 + 4 → qulay usul: (16 + 4) + 9 = 20 + 9 = 29.
Sinfda faoliyat

«Chin yoki yolg‘on» o‘yini: o‘qituvchi gap aytadi («39 da 3 birlik va 9 o‘nlik bor»). Bolalar yashil (chin) yoki qizil (yolg‘on) kartani ko‘taradi.

Mashq
1
Qulay usulda: 8 + 7 + 2
2
Qulay usulda: 25 + 13 + 5
3
Chinmi? «100 va 50 ning ayirmasi 50 ga teng.»
4
Kumush alyuminiydan og‘ir, oltindan yengil. Eng og‘iri qaysi?