53
O‘nlikdan o‘tib qo‘shish (davomi)
Darslik: 2-qism, 26–27-betlar
MaqsadO‘nlikdan o‘tib qo‘shishni masalalarda qo‘llash; qo‘shiluvchilarning o‘rnini almashtirib qulay hisoblash.
MaqsadBugun: o‘nlikdan o‘tishni osonlashtiramiz.
Yangi so‘zlar
soat · hoursayyoh · touristqulay usul · easy way
Tushuntirish
Kichik songa katta son qo‘shilsa, o‘rnini almashtirgan qulay: 3 + 9 = 9 + 3 = 9 + 1 + 2 = 12. Har doim 10 gacha yetishmaydigan qismni ajratamiz.
- Kichik songa katta son qo‘shilsa, o‘rnini almashtiramiz.
- 3 + 9 = 9 + 3 = 12
- 9 + 3 = 9 + 1 + 2
- Har doim 10 gacha yetmaydigan qismni ajratamiz.
- Bu — qulay usul.
- Sayyohlar 6 soat avtobusda, 5 soat velosipedda yurdi.
- 6 + 5 = 11 soat
9 + 6 = 15
Avval o‘nga to‘ldiring: 9 + 1 = 10, keyin yana 5
🧸 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
O‘yinchoqlarni avval 10 tadan terib, qolganini yoniga qo‘yamiz.
Bugun sinab ko‘ring
6 ta va 5 ta mayda narsani o‘nni to‘ldirib sanang.
Namunalar
Sayyohlar 6 soat avtobusda, 5 soat velosipedda yurishdi: 6 + 5 = 6 + 4 + 1 = 11 soat.
Katta Chimyonga chiqish 7 soat, tushish 4 soat: 7 + 4 = 11 soat.
Sinfda faoliyat
Sayohat xaritasi: doskada yo‘l bo‘laklari va soatlari yozilgan (5, 6, 4…). Bolalar ikki bo‘lak tanlab, umumiy vaqtni o‘nlik orqali hisoblaydi.
Mashq
1
4 + 8 = ?
12
2
6 + 7 = ?
13
3
5 + 9 = ?
14
4
Har bir shaklni bitta kesma bilan teng ikkiga bo‘lish mumkinmi: kvadrat, doira?
Ha, ikkalasini ham