☰ Mundarija · Matematika

Qavslar va o‘nlikdan o‘tib qo‘shish

Darslar 50–53 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
52

O‘nlikdan o‘tib qo‘shish

Darslik: 2-qism, 24–25-betlar
MaqsadBir xonali sonlarni 10 gacha to‘ldirish usuli bilan qo‘shish (8 + 5 = 8 + 2 + 3).
Yangi so‘zlar
to‘liq o‘nlik · a full ten10 gacha to‘ldirish · making tenbo‘laklash · splitting
Tushuntirish

Yig‘indi 10 dan oshsa, avval birinchi sonni 10 gacha to‘ldiramiz, keyin qolganini qo‘shamiz. 8 + 5: 8 ga 10 gacha 2 yetmaydi. 5 ni 2 va 3 ga bo‘lamiz: 8 + 2 = 10, 10 + 3 = 13.

Namunalar
Avtobus yonida 8 nafar o‘quvchi; yana 5 kishi keldi: 8 + 5 = 8 + 2 + 3 = 13.
9 + 4 = 9 + 1 + 3 = 13
Sinfda faoliyat

«O‘nlik ramka»: 2×5 katakli ramkaga 8 ta fishka qo‘yiladi, keyin yana 5 ta qo‘shiladi — avval ramka to‘ladi (2 ta), ortgan 3 tasi tashqariga chiqadi.

Mashq
1
9 + 5 = ?
2
8 + 6 = ?
3
7 + 5 = ?
4
Sumka 11 kg ko‘taradi. Buyumlar: 4 kg, 3 kg, 5 kg. Hammasini olib ketish mumkinmi?