21
So‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalar mavzusini mustahkamlash
Darslik: 2-qism, 68–69-betlar
MaqsadGapdagi so‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalarni matnda topish va belgilash.
Yangi so‘zlar
mehmon · guestdarvoza · gatekutib olmoq · to welcomerahmat · thank you
Tushuntirish
Matnda so‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalarni topish uchun har bir so‘zga so‘roq beramiz. Savolga javob bo‘lgan so‘zning oxirida -ning, -ni, -ga, -da yoki -dan bo‘lsa, shu qo‘shimchani tagiga chizamiz. Bog‘lovchi qo‘shimchadan oldin boshqa qo‘shimcha ham kelishi mumkin: mehmonlarga — mehmon (asos), -lar (ko‘plik), -ga (bog‘lovchi).
o‘quvchiasos+larko‘plik+nibog‘lovchi
Qaysi guruhga kiradi?
🎒 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Yo‘lakda sumka qolib ketdi. Bolalar: «Kimning sumkasi? Qayerda turibdi?» deb so‘radi. Javob so‘z oxiridagi qo‘shimchalarda ko‘rinadi.
Kim ishlatadi
Navbatchilar, qidiruvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Bugun biror narsa haqida «kimning?» yoki «qayerda?» deb so‘rang.
Namunalar
«Mehmonlar». Maktabimizga mehmonlar keldi. Biz ularni darvozada kutib oldik. Mehmonlar sinfimizga kirdi. Ular bizning ishlarimizni ko‘rib, xursand bo‘ldi. Dars oxirida biz mehmonlarga rahmat aytdik.
Matndagi bog‘lovchi qo‘shimchalar: maktabimizga (-ga), ularni (-ni), darvozada (-da), bizning (-ning), ishlarimizni (-ni), mehmonlarga (-ga).
Sinfda faoliyat
«Qo‘shimcha ovchilari»: bolalar matnni o‘qib, bog‘lovchi qo‘shimchani ko‘rganda qo‘l ko‘taradi va so‘zni, so‘roqni aytadi.
Mashq
1
Matndan -da qo‘shimchali so‘zni toping.
darvozada
2
«Mehmonlarga» so‘zida qaysi qo‘shimcha so‘zlarni bog‘laydi?
-ga
3
«Biz ularni kutib oldik» gapida «ularni» qaysi so‘roqqa javob bo‘ladi?
Kimni?