☰ Mundarija · Ona tili

Ega, kesim va ijodiy ish

Darslar 4–6 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
5

Gapda kesimning qo‘llanilishi

Darslik: 2-qism, 17–19-betlar
MaqsadKesimning gapda qo‘llanishini bilish: kesimni so‘roq bilan topish.
Yangi so‘zlar
kesim · predicateharakat · actionbog‘lanmoq · to be linkedbahor · spring
Tushuntirish

Kesim egaga bog‘lanadi va ega haqida nima deyilganini bildiradi. U Nima qildi? Nima qiladi? Nima qilyapti? so‘roqlariga javob beradi. Kesim odatda gap oxirida keladi. Egaga mos kesim tanlash kerak: shifokor davolaydi, o‘qituvchi o‘qitadi, haydovchi haydaydi.

Namunalar
«Kichik bog‘bon». Sardor bahorda ko‘chat o‘tqazdi. U har kuni ko‘chatni sug‘oradi. Ko‘chat asta o‘sdi. Bir kuni novdada kurtak paydo bo‘ldi. Sardor juda xursand bo‘ldi. Endi u daraxtga qarab turibdi.
Ko‘chat asta o‘sdi. Nima qildi? — o‘sdi (kesim). Nima o‘sdi? — ko‘chat (ega).
Sinfda faoliyat

«Kim nima qiladi?»: bolalar ikki guruhga bo‘linadi. Birinchi guruh kasb nomini aytadi (haydovchi, novvoy), ikkinchi guruh unga mos kesim aytadi (haydaydi, non yopadi).

Mashq
1
Matndan kesimni toping: Ko‘chat asta o‘sdi.
2
Mos kesim tanlang: Novvoy non ... (yopdi, uxladi).
3
Sardor bahorda nima qildi?