54
Sifat yasovchi qo‘shimchalar: -li, -dor, -siz
Darslik: 3-qism, 80–83-betlar
Maqsad-li, -dor, -siz bilan yasalgan sifatlarni topish va ot yasovchi qo‘shimchali so‘zlardan farqlash.
Yangi so‘zlar
jarangdor · resonantfoydali · usefulzararli · harmfulpulli · wealthy
Tushuntirish
Qo‘shimchani so‘roq orqali farqlaymiz. Sut + -chi = sutchi (Kim?) — ot. Sut + -li = sutli (Qanday?) — sifat. Gul + -zor = gulzor (Nima?) — ot, gul + -li = gulli (Qanday?) — sifat. Imlo: asos -l bilan tugab, -li qo‘shilsa, ikki l yoziladi: gul + li = gulli, pul + li = pulli.
| So‘z | Qo‘shimcha | So‘roq | Turkum |
|---|---|---|---|
| ovchi | -chi | Kim? | ot |
| kuchli | -li | Qanday? | sifat |
| olmazor | -zor | Nima? | ot |
| toshli | -li | Qanday? | sifat |
Qaysi guruhga kiradi?
🍐 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola ikki yozuvni o‘qidi: «g‘ishtli devor» va «g‘ishtchi». Biri qanday devor ekanini, ikkinchisi kim ekanini aytadi.
Kim ishlatadi
Tarjimonlar, yozuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Bitta so‘zga «-chi» va «-li» qo‘shib, ikki xil ma’no ayting.
Namunalar
jarangdor ovoz, foydali kitob, zararli odat, mazasiz sho‘rva, gulli ko‘ylak.
Tuzsiz taom mazasiz bo‘ladi. Tuzsiz va mazasiz — Qanday? so‘rog‘iga javob beradi, ular sifat.
Sinfda faoliyat
«Qaysi turkum?»: doskaga ikkita so‘z yoziladi (sutchi — sutli). Bolalar so‘roq berib, ot yoki sifat ekanini aniqlaydi.
Mashq
1
Qaysi biri sifat: gulzor yoki gulli?
gulli
2
Qaysi biri ot: sutchi yoki sutli?
sutchi
3
«Pul» + -li = ?
pulli