41
Birlikdagi otlardan ko‘plikdagi otlarni hosil qilish
Darslik: 3-qism, 43–46-betlar
MaqsadBirlikdagi otlarga -lar qo‘shib, ko‘plikdagi otlar hosil qilish.
Yangi so‘zlar
-lar · plural suffixhosil qilmoq · to formko‘paytirmoq · to multiplysanamoq · to count
Tushuntirish
-lar qo‘shimchasi birlikdagi otdan ko‘plikdagi otni hosil qiladi: o‘quvchi — o‘quvchilar, kitob — kitoblar, bola — bolalar, daraxt — daraxtlar. Bu qo‘shimcha doim -lar deb yoziladi. Sondan keyin ot ko‘plikka qo‘yilmaydi: beshta qalam (beshta qalamlar emas).
Namunalar
gul — gullar, sinf — sinflar, qush — qushlar, uy — uylar.
Bog‘da gullar ochildi. Bog‘da beshta gul ochildi. Ikkinchi gapda son bor, shuning uchun «gul» birlikda.
Sinfda faoliyat
«Ko‘paytirgich»: bolalar kartochkadagi otga -lar kartochkasini yopishtirib o‘qiydi. Keyin sondan keyin ot birlikda turishini tekshiradi: uchta daftar.
Mashq
1
Ko‘plik hosil qiling: daftar, o‘rik, stul.
daftarlar, o‘riklar, stullar
2
Qaysi biri to‘g‘ri: «uchta qalam» yoki «uchta qalamlar»?
uchta qalam
3
Ko‘plik to‘g‘ri qo‘llanganmi: Stol ustida kitoblar bor.
Ha, to‘g‘ri: son yo‘q.