94
Ko‘paytirishning o‘rin almashtirish xossasi
Darslik: 3-qism, 88-dars, 36–37-betlar
MaqsadKo‘paytirishning o‘rin almashtirish xossasi: ko‘paytuvchilar o‘rni almashsa, ko‘paytma o‘zgarmaydi.
Yangi so‘zlar
o‘rin almashtirish · swapping placesxossa · propertyqulay usul · convenient methodqator · row
Tushuntirish
Ko‘paytuvchilarning o‘rinlari almashganda ko‘paytma o‘zgarmaydi: a × b = b × a. Masalan, 5 tadan 3 qator banka ham, 3 tadan 5 qator banka ham 15 ta. Bu xossa hisoblashni qulaylashtiradi: 3 ni 10 marta qo‘shgandan ko‘ra 10 × 3 = 30 deb hisoblash oson.
3 × 5 = 15 · 5 × 3 = 15
5 + 5 + 5 = 15
O‘rin almashtirish qonuni: a × b = b × a
🪟 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Deraza oynalari qator va ustunda joylashgan. Qatorni sanasak ham, ustunni sanasak ham jami bir xil.
Bugun sinab ko‘ring
Rasm yoki oynani qator va ustun bo‘yicha sanang.
Namunalar
7 × 2 = 2 × 7 = 14.
3 × 100 = 100 × 3 = 100 + 100 + 100 = 300.
Sinfda faoliyat
«Patnis»: bolalar 2 qator, har qatorda 7 tadan kulcha (qog‘ozdan) tering, so‘ng patnisni burib qo‘yib, nima o‘zgarganini (qatorlar) va nima o‘zgarmaganini (jami son) aytadi.
Mashq
1
Amir 5 tadan 3 qator (5 × 3), Aziz 3 tadan 5 qator (3 × 5) banka sanadi. Kim ko‘p sanadi?
Teng: ikkalasida ham 15
2
6 × 10 = 10 × 6 = ?
60
3
Qog‘oz qutida 2 l sharbat bor. Xaridor 12 quti sotib oldi. Necha litr?
24
4
Bitta xaltada 3 kg un bor. 20 xaltada necha kg un bor?
60
5
Bitta daftar 3 ming so‘m turadi. 100 ta daftar necha ming so‘m turadi?
300