81
To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat
Darslik: 3-qism, 76-dars, 10–11-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratni ta’riflash va farqlash.
Yangi so‘zlar
to‘rtburchak · quadrilateralto‘g‘ri to‘rtburchak · rectanglekvadrat · squaretomon · side
Tushuntirish
To‘g‘ri to‘rtburchak – barcha burchaklari to‘g‘ri bo‘lgan to‘rtburchak. Kvadrat – barcha tomonlari teng bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak. Demak, har bir kvadrat to‘g‘ri to‘rtburchak, lekin har bir to‘g‘ri to‘rtburchak kvadrat emas. Shaklning uchlarini harflar bilan belgilaymiz: ABCD.
Namunalar
ABCD – to‘g‘ri to‘rtburchak, KLMN – kvadrat. Daftar varag‘i to‘g‘ri to‘rtburchak, shaxmat katagi kvadrat.
Kvadratning tomoni 5 sm bo‘lsa, perimetri: 5 + 5 + 5 + 5 = 20 sm.
Sinfda faoliyat
«Shakl qidiramiz»: bolalar rangli qog‘ozdan to‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratlar qirqadi. Tomonlarini chizg‘ich bilan o‘lchab, qaysilari kvadrat ekanini aniqlaydi.
Mashq
1
Kvadratning nechta tomoni bor va ular qanday?
4 ta, hammasi teng
2
Har bir to‘g‘ri to‘rtburchak kvadratmi?
Yo‘q
3
Bayroqning uzunligi 80 sm, kengligi uzunligidan 30 sm qisqa. Bayroqning perimetri necha sm?
260
4
Kvadratning tomoni 6 sm. Perimetri necha sm?
24