☰ Mundarija · Matematika

Chiziqlar, burchaklar, to‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat

Darslar 78–82 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
79

Yassi sirtlar. Tekislik

Darslik: 3-qism, 74-dars, 6–7-betlar
MaqsadYassi sirt va tekislik tushunchasi; yassi va egri sirtlarni farqlash.
Yangi so‘zlar
yassi sirt · flat surfacetekislik · planehajmli jism · solid bodyegri sirt · curved surface
Tushuntirish

Yassi sirt – bukilmagan, tekis sirt: stol usti, doska, daftar varag‘i. Tekislik – hamma tomonga cheksiz davom etuvchi yassi sirt. Chizmada uni odatda qog‘oz varag‘i shaklida chizamiz. Hajmli jismlarning yoqlari yassi bo‘lishi mumkin (kub), sirti egri ham bo‘lishi mumkin (shar).

Namunalar
Kubning 6 ta yog‘i – hammasi yassi sirt. To‘pning sirti esa egri.
Uchburchaklardan yassi sirt terish mumkin: ular orasida bo‘sh joy qolmaydi.
Sinfda faoliyat

«Yassi yoki egri?»: o‘qituvchi sinfdagi narsalarni (doska, to‘p, daftar, stakan yon tomoni) ko‘rsatadi. Bolalar yassi sirt bo‘lsa qo‘lini stolga yotqizadi, egri bo‘lsa qo‘lini aylantiradi.

Mashq
1
Kubning nechta yassi yog‘i bor?
2
To‘pning (sharning) sirti yassi sirtmi?
3
Yassi sirt uchburchaklardan terildi: 4 qatorda, har qatorda 5 tadan uchburchak. Hammasi bo‘lib nechta uchburchak?
4
Rasmning bo‘yi 3 dm 5 sm, eni undan 1 dm qisqa. Uni ramkaga solish uchun kerak bo‘ladigan reykaning uzunligi (perimetr) necha sm?
5
1 m = 100 sm. Uzunligi 1 m li reyka shu rasm ramkasiga yetadimi?