128
Hajmli shakllar
Darslik: 4-qism, 36–37-betlar
MaqsadHajmli shakllarni nomlash, xossalari bo‘yicha guruhlash va turli tomondan qarashni tasavvur qilish.
Yangi so‘zlar
shar · spherekub · cubepiramida · pyramidkuboid · cuboidsilindr · cylinderkonus · cone
Tushuntirish
Hajmli shakllarni ikki guruhga bo‘lish mumkin: dumalaydiganlar (shar, silindr, konus) va dumalamaydiganlar (kub, kuboid, piramida). Hajmli shaklga turli tomondan qarasak, turli yassi shakllarni ko‘ramiz: silindr yondan — to‘g‘ri to‘rtburchak, tepadan — doira.
Namunalar
28 ta shakldan 14 tasi shar, 3 tasi kub, qolgani piramida: 28 − 14 − 3 = 11 ta piramida.
Tomoni 3 dm li kvadrat simdan: 3 + 3 + 3 + 3 = 12 dm sim. Undan teng tomonli uchburchak: har tomoni 4 dm (4 + 4 + 4 = 12).
Sinfda faoliyat
Sinfdagi narsalarni hajmli shakllarga moslash: koptok — shar, stakan — silindr, quti — kuboid, … Bolalar «dumalaydi / dumalamaydi» deb ajratadi.
Mashq
1
28 ta shakl: 14 shar, 3 kub, qolgani piramida. Piramida nechta?
11
2
Konusga tepadan qarasak nima ko‘rinadi?
Doira (o‘rtasida nuqta)
3
Kubning nechta yog‘i (tomoni) bor?
6
4
Qaysilari dumalaydi: kub, shar, silindr?
Shar va silindr