76
Masalani yechish algoritmi
Darslik: 3-qism, 6–7-betlar
MaqsadMasalani yechish rejasini (algoritmni) bosqichma-bosqich qo‘llash.
Yangi so‘zlar
algoritm · algorithm (step-by-step plan)reja · planma’lumot · information / data
Tushuntirish
Har qanday masalani yechish uchun reja tuziladi: 1) ma’lumotlarni ajratamiz (qanday sonlar berilgan?); 2) savolni aniqlaymiz (nimani topamiz?); 3) ifoda tuzamiz; 4) hisoblaymiz; 5) javobni yozamiz. Bu ketma-ketlik algoritm deyiladi.
Namunalar
Masala: Kutubxonaga 25 ta ertak va 14 ta ensiklopediya keltirildi. Jami? 1) 25 va 14; 2) jami nechta; 3) 25 + 14; 4) 39; 5) 39 ta kitob.
Algoritm kundalik hayotda ham bor: choy damlash — suvni qaynatish, choynakka choy solish, suv quyish, kutish.
Sinfda faoliyat
«Robotga buyruq»: bir bola «robot», boshqasi unga sinf eshigigacha borish algoritmini qadamma-qadam aytadi. Xato buyruq bo‘lsa — robot to‘xtaydi.
Mashq
1
Algoritm qadamlarini tartiblang: hisoblash, savolni aniqlash, javob yozish, ifoda tuzish, ma’lumotlarni ajratish.
Ma’lumotlar → savol → ifoda → hisoblash → javob
2
Bog‘da 46 ta qizil va 32 ta oq atirgul. Jami? (reja bo‘yicha)
78
3
Yashikda 58 ta olma bor edi, 25 tasi sotildi. Nechta qoldi?
33
4
Algoritm bo‘yicha hisoblang: 20 → +15 → −5 → +30
60