56
Sonlarni bo‘laklab ayirish
Darslik: 2-qism, 32–33-betlar
MaqsadO‘nlikdan o‘tib ayirish: ayriluvchini ikki qismga bo‘lib ayirish (15 − 7 = 15 − 5 − 2).
MaqsadBugun: o‘nlikdan o‘tib ayiramiz.
Yangi so‘zlar
bo‘laklab ayirish · subtracting in partsavval 10 gacha · first down to 10ko‘lmak · puddle
Tushuntirish
Ayriluvchi kamayuvchining birliklaridan katta bo‘lsa: 1) ayriluvchini ikki qismga bo‘lamiz — birinchi qismi kamayuvchining birliklariga teng; 2) birinchi qismni ayirib, 10 ga tushamiz; 3) qolgan qismni 10 dan ayiramiz. 15 − 7 = 15 − 5 − 2 = 10 − 2 = 8.
- Bo‘laklab ayiramiz: ayriluvchini ikki qismga bo‘lamiz.
- Birinchi qism kamayuvchining birliklariga teng.
- Avval 10 gacha ayiramiz.
- Keyin qolgan qismni 10 dan ayiramiz.
- 15 − 7: 7 = 5 + 2
- 15 − 5 = 10
- 10 − 2 = 8
13 − 5 = 8
Avval 10 gacha ayiring: 13 − 3 = 10, keyin yana 2
🧹 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Xonani yig‘ishtirishda avval o‘yinchoqlarni, keyin qolganini terib qo‘yamiz.
Bugun sinab ko‘ring
16 ta narsadan avval 2 tasini, keyin 3 tasini oling.
Namunalar
Hovlida 15 ta ko‘lmak bor edi; 5 tasi va yana 4 tasi qurib qoldi: 15 − 9 = 15 − 5 − 4 = 6.
19-dekabrda tun 15 soat, kun 9 soat: 15 − 9 = 6 soatga uzun.
Sinfda faoliyat
O‘nlik ramka bilan: 13 ta fishka (to‘liq ramka + 3). 5 tasini olish kerak: avval tashqaridagi 3 tasi, keyin ramkadan 2 tasi. 8 qoladi.
Mashq
1
14 − 6 = ?
8
2
12 − 5 = ?
7
3
16 − 8 = ?
8
4
18 ulush muzqaymoqdan 9 tasi olchali, qolgani shaftolili. Shaftolilisi nechta?
9