☰ Mundarija · Matematika

11 dan 20 gacha sonlar: o‘nlik va birliklar

Darslar 42–45 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
43

11–20 sonlarining o‘nlik va birlikda yozilishi

Darslik: 2-qism, 6–7-betlar
MaqsadIkki xonali sonda har bir raqam nimani bildirishini tushunish; sonni xona qo‘shiluvchilari yig‘indisi ko‘rinishida yozish.
Yangi so‘zlar
xona · place (value)o‘nliklar xonasi · tens placebirliklar xonasi · ones placexona qo‘shiluvchilari · expanded form
Tushuntirish

Ikki xonali son ikkita raqam bilan yoziladi. Birinchi raqam o‘nliklar sonini, ikkinchi raqam birliklar sonini bildiradi. 14 da: 1 — bitta o‘nlik, 4 — to‘rtta birlik. Shuning uchun 14 = 10 + 4. Har bir raqamning sondagi o‘rni xona deyiladi.

Namunalar
18 = 10 + 8; 20 = 10 + 10
Alisher uydan chorrahagacha 10 minut, keyin maktabgacha 8 minut yurdi: 10 + 8 = 18 minut.
Sinfda faoliyat

«Xona uychasi»: doskada ikki katakli uycha — «o‘nlik | birlik». O‘qituvchi son aytadi, bola raqamlarni to‘g‘ri kataklarga yozadi.

Mashq
1
Xona qo‘shiluvchilari yig‘indisi ko‘rinishida yozing: 16
2
Xona qo‘shiluvchilari yig‘indisi ko‘rinishida yozing: 11
3
10 + 9 = ?
4
13 sonida nechta birlik bor?