2
Biz — O‘zbekiston fuqarolarimiz: huquq va burchlarimiz
Darslik: 5–6-betlar
MaqsadBolalar huquqlarini va fuqaroning burchlarini, ular o‘zaro bog‘liqligini bilish.
Yangi so‘zlar
huquq · rightburch · dutyKonstitutsiya · Constitution
Tushuntirish
O‘zbekiston Bola huquqlari to‘g‘risidagi xalqaro konvensiyaga qo‘shilgan. Unda bolaning yashash, oilada ota-onasi bilan birga bo‘lish, o‘qish, dam olish, tibbiy yordam olish, shaxsiy daxlsizlik va o‘z fikriga ega bo‘lish huquqlari yozilgan. Lekin huquq bilan birga burch ham bor: boshqalarning huquqlarini hurmat qilish, qonunlarga amal qilish, tabiatni va tarixiy joylarni asrash. Fuqarolarning huquq va burchlari davlatning asosiy qonunida — Konstitutsiyada yozilgan.
Namunalar
«Dam olish soati». Shahlo tushdan keyin hovlida o‘ynashga haqli, chunki dam olish — uning huquqi. Ammo o‘yin paytida ukalari baqirib o‘ynab, qo‘shni bobo dam olayotganini unutishdi. Shahlo ularga: «Boshqalarning ham dam olishga haqqi bor, sekinroq o‘ynaymiz», dedi. Shunda huquq ham, burch ham saqlandi.
Sinfda faoliyat
«Huquq yoki burch?»: o‘qituvchi jumlalarni o‘qiydi (maktabda o‘qish; yo‘lda axlat tashlamaslik; shifokorga borish; do‘stning fikrini hurmat qilish). Bolalar huquq bo‘lsa o‘rinlarida turadi, burch bo‘lsa o‘tiradi.
Mashq
1
Bolaning kamida to‘rtta huquqini ayting.
Yashash, oilada ota-onasi bilan bo‘lish, o‘qish, dam olish, tibbiy yordam, o‘z fikriga ega bo‘lish
2
Fuqaroning uchta burchini ayting.
Qonunlarga amal qilish, boshqalar huquqini hurmat qilish, tabiatni va yodgorliklarni asrash
3
Huquq va burch nima uchun bir-biri bilan bog‘liq?
Mening huquqimni boshqalar hurmat qilishi uchun men ham ularning huquqini hurmat qilishim kerak