☰ Mundarija · Texnologiya

Yog‘och va qog‘oz

Darslar 16–17 · 2 ta dars · R.R. Ismailova. Texnologiya 4-sinf. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
16

Yog‘och

Darslik: 54–57-betlar
MaqsadYog‘och qayerdan olinishini, duradgorlik asboblarini bilish va yog‘och tayoqchalardan buyum yasash.
Yangi so‘zlar
yog‘och · woodduradgor · carpenterranda · plane (tool)arra · saw
Tushuntirish

Yog‘och — daraxt va butalarning tanasidan olinadigan material. Undan uy quriladi, mebel, o‘yinchoq va ko‘plab boshqa buyumlar yasaladi. Yog‘ochdan buyum yasaydigan usta duradgor deyiladi. Duradgor arra bilan yog‘ochni kesadi, randa bilan silliqlaydi, bolg‘a bilan mix qoqadi, bolta bilan yo‘nadi, ombur bilan mix chiqaradi. Daraxt sekin o‘sadi, shuning uchun yog‘och qimmatli xomashyo: uni tejash, buyumlarni qayta ishlatish kerak. Masalan, muzqaymoq tayoqchalarini yuvib, boshqa buyum yasasa bo‘ladi.

Namunalar
Tayoqchalar qalamdon: 20 ta tayoqcha 2 qatorga yopishtiriladi.
Sinfda faoliyat

Kerak: 20 ta yuvilgan va qurigan muzqaymoq tayoqchasi, toza qog‘oz stakan, PVA yelim, 2 ta rezinka, bo‘yoq yoki flomaster. Qadamlar: 1) Tayoqchalarni tekshiring; yoriq yoki o‘tkir uchlisini olib tashlang. 2) Qog‘oz stakanga yelim surting va tayoqchalarni bir-biriga tegizib, vertikal yopishtiring (10 ta). 3) Rezinka bilan o‘rab, 1 soat quriting. 4) Ikkinchi qatorni birinchi qator orasidagi tirqishlarga to‘g‘rilab yopishtiring. 5) Quriganidan keyin rezinkani yechib, bo‘yang yoki bezang. Xavfsizlik: arra, bolta, randa va bolg‘a bilan faqat kattalar nazoratida, ustaxonada ishlanadi; yelim sachrashidan ko‘zni saqlang; yog‘och parchasi (zirapcha) kirsa, kattalarga ayting.

Mashq
1
Duradgor nima qiladi?
2
Yog‘ochni silliqlash uchun qaysi asbob kerak?
3
Yog‘ochni qanday tejash mumkin?
4
Muzqaymoq tayoqchasidan nima yasash mumkin?