☰ Mundarija · Texnologiya

Jun va zig‘ir

Darslar 3–4 · 2 ta dars · R.R. Ismailova. Texnologiya 4-sinf. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
3

Jun ip ishlab chiqarish

Darslik: 6–8-betlar
MaqsadJun qayerdan olinishini va junni ipga aylantirish bosqichlarini bilish.
Yangi so‘zlar
jun · woolqo‘y · sheepsaralash · sortingtitish · loosening (teasing)
Tushuntirish

Jun — qo‘y, echki, tuya, lama kabi hayvonlarning tanasini qoplab turgan tuk. Dunyodagi junning deyarli hammasi (taxminan 95%) qo‘ydan olinadi. Qo‘ylarni yilda bir-ikki marta maxsus qaychi yoki elektr mashinka bilan qirqishadi. Fabrikaga borishdan oldin jun tayyorlanadi: avval sifatiga qarab saralanadi, keyin titib yumshatiladi va xas-cho‘pdan tozalanadi, so‘ng sovun va soda solingan issiq suvda yuvilib, quritiladi. Tozalangan jun yigiriladi va ip olinadi. Jun issiqni yaxshi saqlagani uchun qishki kiyimga juda mos.

Namunalar
Jundan: paypoq, qalin ro‘mol, gilam, qishki sviter.
Sinfda faoliyat

Kerak: 3 ta bir xil stakan, iliq (qo‘l kuydirmaydigan) suv, jun va paxta mato parchalari, rezinka, soat. Qadamlar: 1) Kattalar stakanlarga bir xil miqdorda iliq suv quysin (issiq emas!). 2) Birinchi stakanni jun, ikkinchisini paxta bilan o‘rab rezinka bilan mahkamlang, uchinchisini o‘rama. 3) 20 daqiqadan so‘ng o‘ramlarni yechib, har bir stakan ichidagi suvga barmoq tekkizing va qaysi biri iliqroq qolganini aniqlang. 4) Natijani yozing: junli stakan odatda iliqroq qoladi. Xavfsizlik: qaynoq suv ishlatmang, suvni faqat kattalar quysin.

Mashq
1
Junning qancha qismi qo‘ylardan olinadi?
2
Fabrikaga yuborishdan oldin junga qanday ishlov beriladi?
3
Jun kiyim nega qishga mos?