23
So‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalar mavzusini mustahkamlash: tarkibiy tahlil
Darslik: 2-qism, 73–75-betlar
MaqsadSo‘zni tarkibiga ko‘ra tahlil qilish: asos, asosdosh so‘zlar, so‘z yasovchi va bog‘lovchi qo‘shimcha.
Yangi so‘zlar
tarkib · structuretahlil qilmoq · to analyseasos · baseovchi · hunter
Tushuntirish
So‘zni tarkibiga ko‘ra tahlil qilish tartibi: 1) asosni ko‘rsatamiz; 2) ikkita asosdosh so‘z topamiz; 3) qo‘shimchalarni aniqlaymiz: a) so‘z yasovchi qo‘shimcha, b) so‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimcha. Masalan: ovchining — ov asos; ovla, ovchilik asosdosh so‘zlar; -chi so‘z yasovchi qo‘shimcha; -ning bog‘lovchi qo‘shimcha.
Namunalar
ovchining: ov — asos; ovla, ovchilik — asosdosh; -chi — yasovchi; -ning — bog‘lovchi.
kuchlidan: kuch — asos; kuchsiz, kuchay — asosdosh; -li — yasovchi; -dan — bog‘lovchi.
Sinfda faoliyat
«Tahlil jadvali»: bolalar daftarga ustunlari bor jadval chizadi (so‘z, asos, yasovchi, bog‘lovchi) va doskadagi so‘zlarni birgalikda tahlil qiladi.
Mashq
1
Tahlil qiling: g‘allakorga.
g‘alla — asos; -kor — yasovchi; -ga — bog‘lovchi
2
Tahlil qiling: bilimsizga.
bilim — asos; -siz — yasovchi; -ga — bog‘lovchi
3
Tahlil qiling: sinfdoshni.
sinf — asos; -dosh — yasovchi; -ni — bog‘lovchi