So‘z tarkibi. Asos va asosdosh so‘zlar: asosni topish
Ba’zi so‘zlar bir-biriga harflari bilan o‘xshaydi, lekin ma’nosi boshqa bo‘ladi. Ular asosdosh emas. Masalan, kuz, kuzgi so‘zlari asosdosh (fasl nomi), kuzatmoq esa boshqa ma’noni bildiradi. Bola, bolalik, bolalar asosdosh, bolta esa asosdosh emas. Asosdosh so‘zlarni ham shakl, ham ma’no jihatidan tekshiramiz.
| Asosdosh ✓ | Asosdosh emas ✗ |
|---|---|
| ko‘z, ko‘zoynak | ko‘za |
| tog‘, tog‘li | tog‘ora |
“gul” o‘zagidan hosil bo‘lgan (bir o‘zakli) so‘zlarni toping
Kerakli so‘zlarni bosing
So‘z topishmog‘ida ortiqcha so‘zni topish kerak edi. Bola so‘zlarni ovoz chiqarib o‘qib, ma’nolarini taqqosladi va topdi.
Topishmoq tuzuvchilar, o‘qituvchilar
Uch so‘z ayting: ikkitasi bir asosli, bittasi begona. Do‘stingiz topsin.
«Ortiqchasini top»: doskada to‘rtta so‘z yoziladi. Bolalar asosdosh bo‘lmagan so‘zni topadi va sababini tushuntiradi (masalan: bola, bolalik, bolalar, bolta).