☰ Mundarija · Ona tili

Asos va asosdosh so‘zlar

Darslar 13–15 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
14

So‘z tarkibi. Asos va asosdosh so‘zlar: asosni topish

Darslik: 2-qism, 46–47-betlar
MaqsadMatnda asosdosh so‘zlarni topish va asosi bir xil bo‘lmagan so‘zlarni ajratish.
Yangi so‘zlar
ajratmoq · to set apartbog‘bon · gardenerguldasta · bouquetkuzatmoq · to observe
Tushuntirish

Ba’zi so‘zlar bir-biriga harflari bilan o‘xshaydi, lekin ma’nosi boshqa bo‘ladi. Ular asosdosh emas. Masalan, kuz, kuzgi so‘zlari asosdosh (fasl nomi), kuzatmoq esa boshqa ma’noni bildiradi. Bola, bolalik, bolalar asosdosh, bolta esa asosdosh emas. Asosdosh so‘zlarni ham shakl, ham ma’no jihatidan tekshiramiz.

Namunalar
«Bog‘bon bilan uchrashuv». Bugun sinfimizga bog‘bon keldi. U bizga gullar haqida gapirib berdi. Guldasta tayyorlashni ko‘rsatdi. Biz gulzorga bordik. Bolalar gullarga suv quydi. Bog‘bonga rahmat aytdik.
Matndagi asosdosh so‘zlar: gullar, guldasta, gulzor (asos: gul). Bog‘bon so‘zining asosi: bog‘.
Sinfda faoliyat

«Ortiqchasini top»: doskada to‘rtta so‘z yoziladi. Bolalar asosdosh bo‘lmagan so‘zni topadi va sababini tushuntiradi (masalan: bola, bolalik, bolalar, bolta).

Mashq
1
Asosdosh bo‘lmagan so‘zni toping: bola, bolalik, bolalar, bolta.
2
Asosdosh bo‘lmagan so‘zni toping: kuz, kuzgi, kuzatmoq.
3
Matndan «gul» asosli uchta so‘zni yozing.