☰ Mundarija · Ona tili

Matn yozish va gapda so‘zlarning bog‘lanishi

Darslar 10–12 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
12

Gapda so‘zlarning bog‘lanishi: mashq

Darslik: 2-qism, 40–42-betlar
MaqsadGap turlari va tinish belgilarini gapdagi so‘zlar bog‘lanishi bilan birga qo‘llash.
Yangi so‘zlar
tinish belgilari · punctuation marksdarak gap · statementso‘roq gap · question sentenceundov gap · exclamation
Tushuntirish

Darak gap oxiriga nuqta qo‘yiladi: Havo sovuq. So‘roq gap oxiriga so‘roq belgisi qo‘yiladi: Havo qanday? Kuchli his-hayajon bilan aytilgan gap his-hayajon gap (undov gap) deyiladi, oxiriga undov belgisi qo‘yiladi: Qanday go‘zal kuz! Buyruq gapning oxiriga odatda nuqta yoki undov belgisi qo‘yiladi. Sanalayotgan so‘zlar orasiga vergul qo‘yiladi: Savatda olma, nok va uzum bor. «Va» bilan bog‘langan ikki so‘z orasiga vergul qo‘yilmaydi.

Namunalar
Savatda olma, nok va uzum bor. Olma, nok — vergul bilan; nok va uzum — «va» bilan, vergulsiz.
Jasur va Nodira dars tayyorladi. Qanday yaxshi bola! Daftaringni och.
Sinfda faoliyat

«Belgi tanlash»: o‘qituvchi gap o‘qiydi, bolalar ohangidan tinish belgisini aniqlab, nuqta, so‘roq yoki undov kartochkasini ko‘taradi.

Mashq
1
Tinish belgisini qo‘ying: Bugun qaysi kun
2
Tinish belgisini qo‘ying: Qanday chiroyli kamalak
3
Vergul kerakmi? «Anvar va Ziyoda» so‘zlari orasida.