Darslar 10–12 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
11
Gapda so‘zlarning bog‘lanishi
Darslik: 2-qism, 36–39-betlar
MaqsadGapda so‘zlar mazmunan bog‘lanishini va bog‘lanish so‘roqlar yordamida aniqlanishini bilish.
Gapda so‘zlar mazmunan bir-biriga bog‘lanadi. Qaysi so‘z qaysi so‘zga bog‘langanini savollar yordamida aniqlaymiz. Kesimdan boshlab so‘raymiz: Nimani chizdi? Nima bilan chizdi? Keyin otlardan so‘raymiz: Qanday rasm? Qanday qalam? Savolni qaysi so‘zga bersak, javob bo‘lgan so‘z o‘sha so‘zga bog‘langan bo‘ladi.
Ukamrangliqalambilanchiroylirasmchizdi.
“o‘qidi” so‘ziga Nimani? savoli bilan bog‘langan so‘zni toping
Kerakli so‘zlarni bosing
❓ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinfdosh: «Ruchkani uzat», dedi. Siz «Qaysi ruchkani?» deb so‘raysiz. Savol so‘zlarni bog‘laydi va ma’no aniq bo‘ladi.
Kim ishlatadi
Shifokorlar, sotuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Do‘stingiz gapiga «qaysi?» yoki «qanday?» deb so‘rab, aniqlashtiring.
Namunalar
Ukam rangli qalam bilan chiroyli rasm chizdi. Nimani chizdi? — rasm. Qanday rasm? — chiroyli. Nima bilan chizdi? — qalam bilan. Qanday qalam? — rangli.
Onambozordanyangisabzavotoldi.
Onam bozordan yangi sabzavot oldi. Qayerdan oldi? — bozordan. Nimani oldi? — sabzavot. Qanday sabzavot? — yangi.
Sinfda faoliyat
«Bog‘lanish zanjiri»: doskada gap yoziladi. Bolalar so‘zlar orasiga o‘q chizib, qaysi so‘z qaysi so‘zga bog‘langanini ko‘rsatadi va so‘roqni yozadi.
Mashq
1
«Ukam chiroyli rasm chizdi.» gapida «chiroyli» qaysi so‘zga bog‘langan?
rasm
2
Gapda so‘zlarning bog‘lanishi nima yordamida aniqlanadi?
So‘roqlar yordamida.
3
«Onam bozordan sabzavot oldi.» gapida «bozordan» qaysi so‘roqqa javob bo‘ladi?