ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Jun va zig‘ir

Darslar 3–4 · 2 ta dars · R.R. Ismailova. Texnologiya 4-sinf. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
4

Zig‘ir tolasini ishlab chiqarish

Darslik: 9–10-betlar
MaqsadZig‘ir tolasi ishlab chiqarish yo‘lini va ip qanday matoga aylanishini tushunish.
Yangi so‘zlar
zig‘ir · flaxxom ip · raw yarng‘altak · bobbin (reel)gazlama · fabric
Tushuntirish

Zig‘ir — tolasi poyasida joylashgan o‘simlik. Pishgan zig‘irni mashina o‘rib, poyalarini yig‘ib oladi. Zavodda poyaning qattiq, yog‘ochsimon qismi sindirib ajratiladi va xom tola qoladi. Bu tola ko‘p marta taraladi; shunda yarim metrgacha uzunlikdagi tekis tolalar hosil bo‘ladi. Tolalar cho‘zilib ingichkalashtiriladi va «xom ip» olinadi, u g‘altakka o‘raladi. Xom ip qaynatiladi, oqartiriladi yoki bo‘yaladi, keyin suvda yana cho‘zilib, pishiq eshilgan ipga aylanadi. Bu ipdan gazlama to‘qiladi.

PaxtaZig‘ir
qanday yig‘iladiterib olinadipoyasi o‘riladi

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

Hayvondan
O‘simlikdan

👕 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Zig‘ir matosidan tikilgan ko‘ylak yozda salqin tuyuladi. Shuning uchun uni issiq kunlarda kiyishadi.

Kim ishlatadi

Dehqonlar, ko‘ylak tikuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Yupqa matoni ikki barmoq orasida ishqalab, silliq yoki dag‘alligini ayting.

Namunalar
Paxta: terib olinadi. Zig‘ir: poyasi o‘riladi. Ikkalasidan ham tola olib, ip eshiladi.
Sinfda faoliyat

Kerak: 2 xil rangli qog‘oz, qaychi, chizg‘ich, qalam, yelim. Qadamlar: 1) Birinchi varaqni uzunasiga, chetidan 2 sm qoldirib, har 2 sm da qirqing (chetigacha qirqmang) — bu uzun ip-asos. 2) Ikkinchi varaqdan 2 sm kenglikda uzun yo‘lakchalar kesing — bu ko‘ndalang ip. 3) Yo‘lakchani asosning ustidan, ostidan, ustidan, ostidan o‘tkazing; keyingisini teskari tartibda o‘tkazing. 4) Yo‘lakchalarni zichlab, uchlarini yelim bilan mahkamlang — «gazlama» tayyor. Xavfsizlik: qaychini qirqish yo‘nalishidan uzoq ushlang, qirqayotganda o‘tiring.

Mashq
1
Zig‘ir tolasi poyaning qaysi qismidan olinadi?
2
«Xom ip» nima?
3
Ipdan gazlama qanday olinadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBog‘ sabzisi yovvoyisidan nega farq qiladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →