☰ Mundarija · Ona tili

Gapning ikkinchi darajali bo‘laklari

Darslar 7–9 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
9

Gapning ikkinchi darajali bo‘laklarini so‘roqlar yordamida aniqlash

Darslik: 2-qism, 31–33-betlar
MaqsadGap bo‘laklarini so‘roqlar yordamida bosqichma-bosqich tahlil qilish.
Yangi so‘zlar
tahlil · analysisnamuna · modelbosqich · stepshamol · wind
Tushuntirish

Gapni tahlil qilishda avval egani topamiz (Nima? — shamol). Keyin kesimni (Shamol nima qildi? — esdi). So‘ng ikkinchi darajali bo‘laklarni so‘roq bilan topamiz (Qachon esdi? — kecha. Qanday shamol? — kuchli). Egani bir chiziq, kesimni ikki chiziq, ikkinchi darajali bo‘laklarni to‘lqinli chiziq bilan belgilaymiz.

Namunalar
Kecha kuchli shamol esdi. Nima? — shamol (ega). Shamol nima qildi? — esdi (kesim). Qachon esdi? — kecha. Qanday shamol? — kuchli.
Mohira bugun bog‘da gul terdi. Ega: Mohira. Kesim: terdi. Ikkinchi darajali: bugun (Qachon?), bog‘da (Qayerda?), gul (Nimani?).
Sinfda faoliyat

«Gap tahlilchilari»: sinf uch guruhga bo‘linadi. Birinchi guruh egani, ikkinchisi kesimni, uchinchisi ikkinchi darajali bo‘laklarni topadi. Doskadagi gapni birgalikda belgilashadi.

Mashq
1
Tahlil qiling: Bugun issiq shamol esdi.
2
Tahlil qiling: Bolalar sinfda kitob o‘qidi.
3
Ikkinchi darajali bo‘laklarni ega va kesimdan oldin topamizmi yoki keyin?