69
Fe’lning so‘roqlari
Darslik: 4-qism, 31–33-betlar
MaqsadFe’lning Nima qildi? Nima qilyapti? Nima qiladi? so‘roqlarini farqlash.
Yangi so‘zlar
tushuntirmoq · to explaintinglamoq · to listentanaffus · breakdiqqat · attention
Tushuntirish
Nima qildi? — harakat bajarilgan: yozdi, kuldi, uxladi. Nima qilyapti? — harakat hozir bajarilmoqda: yozyapti, kulyapti, uxlayapti. Nima qiladi? — harakat bajariladi yoki odatiy bo‘ladi: yozadi, kuladi, uxlaydi. Harakatni bajargan so‘z (ega) esa Kim? Nima? so‘rog‘iga javob beradi: Kim yozdi? — Dilnoza.
Namunalar
«Sinfimiz». Dars boshlanganda biz jim o‘tiramiz. O‘qituvchi tushuntiradi, biz diqqat bilan tinglaymiz. Tanaffusda hovlida o‘ynaymiz. Kutubxonada kitob o‘qiymiz.
o‘qidi – o‘qiyapti – o‘qiydi; yozdi – yozyapti – yozadi; kuldi – kulyapti – kuladi.
Sinfda faoliyat
«Uch zamon»: o‘qituvchi harakatni aytadi (kuldi), bolalar uch xil shaklni aytadi: kuldi – kulyapti – kuladi. So‘ng boshqa fe’l.
Mashq
1
«Uxlayapti» qaysi so‘roqqa javob beradi?
Nima qilyapti?
2
Fe’lning uch shaklini yozing: yozmoq.
yozdi, yozyapti, yozadi
3
Matndan fe’l toping: O‘qituvchi tushuntiradi.
tushuntiradi