21
Tutuq belgisining ikki vazifasi
Darslik: 2-qism, 7-mavzu, 4–19-betlar
MaqsadTutuq belgisining ikki vazifasini bilish.
Yangi so‘zlar
cho‘zib aytmoq · to stretch when sayingto‘xtash · pausejur’at · couragesur’at · speed
Tushuntirish
Tutuq belgisining ikkita vazifasi bor. Agar u unlidan keyin kelsa, shu unli cho‘zib aytiladi: ma’no, e’lon, she’r. Agar u undoshdan keyin kelsa, shu undoshdan keyin biroz to‘xtab o‘tiladi: jur’at, sur’at, san’at, qal’a.
Namunalar
Unlidan keyin: ma’no (maa-no), ta’lim (taa-lim), a’lo (aa-lo).
Undoshdan keyin: jur’at (jur-at), qat’iy (qat-iy), mash’al (mash-al).
Sinfda faoliyat
«Cho‘z yoki to‘xta»: o‘qituvchi so‘zni o‘qiydi. Unli cho‘zilsa bolalar qo‘llarini yon tomonga yoyadi, to‘xtash bo‘lsa qo‘llarini ko‘tarib «to‘xta» ishorasini qiladi.
Mashq
1
«Ma’no» so‘zida tutuq belgisi qaysi tovushdan keyin kelgan?
a unlisidan keyin
2
«Jur’at» so‘zida tutuq belgisi qaysi tovushdan keyin?
r undoshidan keyin
3
Ajrating: unlidan keyin yoki undoshdan keyin? san’at, e’lon, she’r
san’at — undoshdan keyin; e’lon va she’r — unlidan keyin.