17
Harf birikmasi bilan ifodalanadigan undoshlar: sh va ch
Darslik: 1-qism, 6-mavzu, 76–87-betlar
MaqsadSh va ch bitta tovush ekanini, lekin ikki harf bilan yozilishini bilish.
Yangi so‘zlar
harf birikmasi · letter pairshahar · cityko‘cha · streetchoy · tea
Tushuntirish
O‘zbek tilida sh va ch undoshlari harf birikmasi bilan yoziladi: s+h va c+h. Lekin ularning har biri bitta tovushni bildiradi. Shuning uchun so‘zda harflar soni tovushlar sonidan ko‘p bo‘ladi: ko‘cha — 5 harf, 4 tovush (k, o‘, ch, a).
Namunalar
shamol — 6 harf, 5 tovush (sh, a, m, o, l).
o‘quvchi — 7 harf, 6 tovush (o‘, q, u, v, ch, i).
Sinfda faoliyat
«Ikki harf — bitta tovush»: har bir bolaga s, h, c, h harfli kartochkalar beriladi. O‘qituvchi so‘z aytadi (choy, shahar); bolalar kartochkalarni yonma-yon qo‘yib sh yoki ch ni hosil qiladi va tovushlarni sanaydi.
Mashq
1
«Shifokor» so‘zida nechta harf va nechta tovush bor?
8 harf, 7 tovush
2
«Chiroyli» so‘zida nechta tovush bor?
7
3
Sh yoki ch qatnashgan to‘rtta so‘z ayting.
Masalan: shahar, shamol, choy, ko‘cha