63
Gapning asosi
Darslik: 4-qism, 22-mavzu, 17–28-betlar
MaqsadGapning asosini topish: kim yoki nima haqida aytilgani va u haqida nima deyilgani.
Yangi so‘zlar
asos · coregapning asosi · the core of a sentenceso‘roq · questiontagiga chizmoq · to underline
Tushuntirish
Gap kim yoki nima haqida ekanini va u haqda nima deyilganini ko‘rsatadigan so‘zlar birgalikda gapning asosini tashkil qiladi. Masalan, «Qushlar uchdi.» gapida qushlar (Kim? Nima?) va uchdi (Nima qildi?) — gapning asosi. Gapning asosisiz gap bo‘lmaydi. Boshqa so‘zlarni olib tashlasak ham, gap asosi qolaversa, fikr saqlanadi.
Namunalar
Baland daraxtlar bog‘da o‘sadi. Asosi: daraxtlar o‘sadi.
Yosh bog‘bon gullarni sug‘ordi. Asosi: bog‘bon sug‘ordi.
Sinfda faoliyat
«Gapni qisqartiramiz»: o‘qituvchi uzun gap yozadi. Bolalar ortiqcha so‘zlarni birma-bir o‘chiradi, faqat gap asosi qoladi va fikr saqlanadi.
Mashq
1
Gapning asosini toping: Kichik baliq suvda suzdi.
baliq suzdi
2
Gapning asosini toping: Mehribon onam non yopdi.
onam yopdi
3
Gapning asosiga qaysi so‘roqlar beriladi?
Kim? yoki Nima? va Nima qildi? Nima qiladi?