ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Undosh tovushlar va harflar

Darslar 8–10 · 3 ta dars · S.D. Kuranov. Ona tili 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
8

Undosh tovushlar va harflar

Darslik: 1-qism, 3-mavzu, 30–45-betlar
MaqsadUndosh tovushlarni unlilardan farqlash va ularning sonini bilish.
Yangi so‘zlar
undosh · consonantto‘siq · obstacletil · tonguetish · tooth
Tushuntirish

Undosh tovushni aytganimizda havo og‘izda to‘siqqa uchraydi: lab, til yoki tish uni to‘xtatadi. Masalan, b, t, k tovushlarini aytib ko‘ring. O‘zbek tilida 24 ta undosh tovush bor. Ularning ko‘pi bitta harf bilan yoziladi (b, d, k, m, r), sh, ch, ng esa ikki harf bilan yoziladi. J harfi esa ikki xil undoshni bildiradi: jo‘ja va jirafa.

a e i o u o‘unlilar: 6b d f g h j k …undoshlar: 24Nutq tovushlari:30
maktabmaktabunli: 2 · undosh: 4

maktab: 6 harf = 2 + 4

To‘q sariq — unli, ko‘k — undosh. Sh, ch, ng bitta undosh tovush (harf juftligi)

🪞 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingiz gapirganda lablariga qarang. Ba’zi tovushlarda lab harakat qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

«M» ni ayting va lablaringiz nima qilishini sezing.

Namunalar
Samarqand — 6 undosh (s, m, r, q, n, d) va 3 unli (a, a, a).

Harflarni bosing: unli yoki undosh?

Unlilar: 2 · Undoshlar: 3

Kitob — undoshlar: k, t, b. Unlilar: i, o.
Sinfda faoliyat

«Pufak tajribasi»: bolalar chuqur nafas olib, avval a, o, u unlilarini, keyin b, t, k undoshlarini aytadi va og‘iz, lab, til harakatida qanday farq borligini aytib beradi.

Mashq
1
«Kitob» so‘zidagi undoshlarni ayting.
2
«O‘zbek» so‘zidagi undoshlarni ayting.
3
O‘zbek tilida nechta undosh tovush bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMazali savolHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →