Bobomning kompasi
❓ Haftaning savoli: Nega kompas strelkasi doim shimolni ko‘rsatadi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Bobomning kompasi
Dushanba kuni bobo bilan buvi bir haftaga mehmon bo‘lib kelishdi. Bobo cho‘ntagidan eski ni chiqardi. Strelka titrab turib, bir tomonga qarab to‘xtadi. «U doim ni ko‘rsatadi. Shimolga qarab tursang, orqangda — , o‘ng qo‘lingda — , chap qo‘lingda — », — tushuntirdi bobo. «Birinchi kompasni Xitoyda ixtiro qilishgan.» Malika Miraziz A’zamning «Kompasim» she’rini esladi. «Nega strelka doim shimolni ko‘rsatadi?» — so‘radi Aziz. Malika bu savolni daftariga yozdi.
Topshiriq: Shimolga qarab tursang, o‘ng qo‘lingda qaysi tomon bo‘ladi?
Uchburchak bayroqcha
Ertasi kuni Malika xazina izlash o‘yini uchun shaklida bayroqcha kesdi. Perimetri 27 sm, ikki tomoni 9 sm dan. «Uchinchi tomonini topish uchun perimetrdan ma’lum tomonlar yig‘indisini ayiramiz», — dedi u. Qulay hisoblash: 27 − (9 + 9) = 27 − 18 = 9. Uchala tomon ham 9 sm — bu uchburchak! Keyin Malika yana bir misol yechdi: 77 − (37 + 15). «Avval 77 − 37 = 40 ni olaman, chunki yaxlit son chiqadi. 40 − 15 = 25. Bu !»
Topshiriq: Uchburchakning perimetri 20 sm, ikki tomoni 8 sm va 5 sm. Uchinchi tomoni necha sm?
Karta va yo‘l haqi
Chorshanba kuni maktabdan keyin Malika onasi bilan sovrinlar sotib olgani do‘konga bordi. Onasining sida 48 ming so‘m bor edi, bobo yana 15 ming so‘m tushirdi. Sovrinlarga 36 ming so‘m . «Tushsa qo‘shamiz, sarflasa ayiramiz: (48 + 15) − 36 = 27 ming so‘m qoldi», — dedi Malika. Aytaylik, avtobusga bir yo‘l 2 ming so‘m bo‘lsin. uchun yo‘l haqini ikki marta hisoblaymiz: 2 + 2 = 4 ming so‘m. «Bu — , uni ifoda bilan yozib, tekshirdim!»
Topshiriq: Qurbaqa bilan 63 − 36 ni hisobla: avval 30 ga, keyin 6 ga orqaga sakra.
Ikki doira
Tanaffusda Nodira opa so‘radi: «Kim olma, kim nok keltirgan?» 14 ta bola olma keltirgan edi, 11 tasi nok, 6 tasi esa ikkalasini ham. Anvar shoshildi: «Jami 14 + 11 = 25 ta bola!» Opa ni chizdi. «Ikki doiraning qismidagi 6 ta bolani . Faqat olma keltirgan: 14 − 6 = 8, faqat nok: 11 − 6 = 5. Jami: 8 + 6 + 5 = 19.» Malika ikkinchi usulni topdi: 14 + 5 = 19. «Javoblar bir xil!» Nodira opa qo‘shib qo‘ydi: songa qo‘shsak, son o‘zgarmaydi: 19 + 0 = 19. O‘zidan o‘zini ayirsak, nol chiqadi: 19 − 19 = 0.
Topshiriq: Nega 14 + 11 = 25 noto‘g‘ri edi?
Sur’at va sher
Malika xazina xatini yozdi. « bilan yur, bilan emas!» — deb yozdi u. Azizga tushuntirdi: «Tutuq belgisi unlidan keyin kelsa, unli cho‘ziladi: ma’no, she’r. Undoshdan keyin kelsa, biroz to‘xtab o‘tamiz: jur’at, sur’at.» Bo‘g‘inlarga bo‘lganda u oldingi bo‘g‘inda qoladi: , san’-at. «Tushirib qoldirsak, she’r — sher bo‘lib qoladi!» Aziz kulib yubordi: «Sher? Men sherdan qo‘rqaman!» Malika bo‘g‘inni qarsak bilan sanashni ham takrorladi: qo-nun, hu-quq, ta’-lim.
Topshiriq: «Sur’at» so‘zini harflardan yig‘ — tutuq belgisini unutma!
Harflarni tartib bilan bosib, so‘zni yig‘ing
Kechqurun sovuq tushdi
Chorshanba kuni kechqurun birinchi sovuq tushdi. Bobo o‘z bolaligini esladi: «Uyimizda bor edi, devor qizib, xonani isitardi.» Qadimda odamlar g‘orlarda gulxan yoqib isingan. «Hozir quvurlarda issiq suv aylanadigan tizimi bor», — dedi dada. «Televizor va muzlatkich bilan ishlaydi, u lar orqali keladi, suvning quvurda oqishiga o‘xshaydi.» Issiqni saqlash uchun Malika deraza va eshiklarni yopdi.
Topshiriq: Issiqni uyda saqlash uchun nima qilamiz?
Uydagi yordamchilar
Oshxonada ona kir yuvish mashinasini yoqdi va ni qizdirdi. «Elektr lari bizning yordamchilarimiz: dazmol kiyimni tekislaydi, gilamni tozalaydi, muzlatkich ovqatni sovuq saqlaydi», — dedi ona. Aziz yoqilgan dazmolni qoldirib, o‘ynagani ketmoqchi bo‘ldi. «To‘xta!» — dedi Malika. «Yoqilgan asbobni qarovsiz qoldirib bo‘lmaydi!» Ona qoidalarini eslatdi: buzilgan asbobni ishlatmaymiz, sim bilan o‘ynamaymiz, ho‘l qo‘l bilan rozetkaga tegmaymiz.
Topshiriq: Har bir buyumni o‘z qutisiga sol: elektr bilan ishlaydimi?
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
Qozon, kosa, choynak
Payshanba kuni buvi bilan oshxonada palov damlashdi. «larni sanang-chi», — dedi buvi. Malika aytdi: osh uchun , sho‘rva uchun , choy uchun . Buvi qoshiq haqida gapirdi: «Dastlab u chig‘anoq, yog‘och va loydan, keyin metalldan yasalgan.» Malika o‘qish darsida o‘qigan ertakni — qozon, kosa va choynak haqidagi o‘z ertagini — esladi. Undan chiqargan xulosasi: oshxonadagi har bir buyum o‘z o‘rnida kerak.
Topshiriq: Har bir buyumni uning rasmi bilan juftla.
So‘zni mos rasmga sudrang (yoki ikkalasini ketma-ket bosing)
Can we help?
Juma kuni ertalab qo‘shni xola og‘ir sumkalar bilan hovlida turardi. «Oh, I can’t my key!» — dedi u. Malika va Aziz yugurib kelishdi: «Can we ?» — «Yes, please.» Aziz kalitni sumkaning tagidan topdi. «Thank you!» — dedi xola. «You’re !» — javob berdi Malika. Yordam berish ham, kerak bo‘lganda yordam so‘rash ham yaxshi.
Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
Xazina qayerda?
Tushda Malika xazina izlash o‘yinini tayyorladi. Bobo xazina yashiringan joyni unga shivirlab aytdi — Malika axborotni qabul qildi. Miya unutib qo‘yishi mumkin, shuning uchun u buni daftariga yozib . Keyin kompas bilan , o‘ylab ko‘rdi: «Shimolga o‘n qadam!» Bu axborotni . Oxirida u xulosani do‘stlariga aytdi. Hammasi — : qabul qilish, saqlash, qayta ishlash va uzatish.
Topshiriq: Malika yangi ma’lumotni kompas bilan solishtirdi. Bu qaysi jarayon?
Xazina va javob
Tushdan keyin bog‘da o‘yin boshlandi. Zarina kompasni sekin o‘qidi, Anvar esa mazax qildi: «Qanaqa sekinsan!» Malika uni : «Do‘stning kamchiligi uchun mazax qilmaymiz, . — do‘stlikning asosi.» Zarina dadillashdi, ular strelka ko‘rsatgan shimolga yurib, qutini topishdi. Bobo kulib javob berdi: «Yerning o‘zi ulkan magnitga o‘xshaydi. Kompas strelkasi kichik magnit, u Yerning shimoliy tomoniga buriladi.»
Topshiriq: Kompas strelkasi nega shimolni ko‘rsatadi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 14 yulduz
Yulduzli savollar
Kartada 48 ming so‘m edi, 15 ming tushdi, 36 ming sarflandi. Qancha qoldi?
Qaysi biri xavfsizlik qoidasi?
O‘ylab ko‘r: Malika nega Zarinani himoya qildi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaSondan yig‘indini ayirish
- MatematikaMasalalar yechish va mustahkamlash
- MatematikaMasalalar yechish
- MatematikaTakrorlash: 1-qism mavzulari, Venn diagrammasi
- MatematikaAmaliy topshiriqlar
- Ona tiliTutuq belgisining ikki vazifasi
- Ona tiliTutuq belgili so‘zlarni bo‘g‘inlarga bo‘lish va yozish
- Ona tiliBo‘g‘in haqida bilimlarimizni mustahkamlaymiz
- O‘qish savodxonligiYo‘l ko‘rsatuvchi mayoq
- O‘qish savodxonligiOshxona buyumlari
- Ingliz tiliHikoya: yordam bering
- Tabiiy fanlarQishda issiq, kechqurun yorug‘
- Tabiiy fanlarOdamning uydagi yordamchilari
- InformatikaAxborot jarayonlari
- TarbiyaMen va mening sinfdosh do‘stlarim (2)