5
Takrorlash: fe’lli gaplar
Arab tili A2 · Bo‘lim 2
MaqsadFe’llar, to‘ldiruvchilar, savollar, inkor va ravishlarni o‘z gaplaringizda aralashtiring.
Yangi so‘zlar
الْوَلَد يُغْلِق الْبَاب (al-walad yughliq al-bāb) · o‘g‘il bola eshikni yopadiمَاذَا تَشْرَبِين؟ (mādhā tashrabīn?) · nima ichasan (ayol)?لَا نَلْعَب هُنَا (lā nalʿab hunā) · biz bu yerda o‘ynamaymizلَسْنَا فِي الْمَدْرَسَة (lasnā fī l-madrasa) · biz maktabda emasmizهُمْ دَائِمًا يَدْرُسُون مَعًا (hum dāʾiman yadrusūn maʿan) · ular doim birga o‘qiydiلَا يَذْهَب أَحْمَد إِلَى السُّوق أَبَدًا (lā yadhhab ʾAḥmad ʾilā s-sūq ʾabadan) · Ahmad bozorga hech qachon bormaydiهَل تَفْهَمِين الدَّرْس؟ (hal tafhamīn ad-dars?) · darsni tushunasanmi (ayol)?
Tushuntirish
Bu 2-bo‘lim takrori. Fe’lli gapda ega, fe’l va to‘ldiruvchi bor, ikkala tartib ham mumkin. So‘roq so‘zi birinchi keladi. “Emas” demoqchi bo‘lsangiz, hozirgi zamon fe’li oldidan لَا, fe’lsiz esa لَيْسَ ishlating. دَائِمًا va نَادِرًا kabi ravishlar qanchalik tez-tez ekanini aytadi, لَا … أَبَدًا esa “hech qachon” degani. Misollarni ovoz chiqarib o‘qing, keyin o‘z gaplaringizni yozing.
| Men … olaman | Misol |
|---|---|
| kim nima qilishini aytaman | مَرْيَم تَفْتَح الْبَاب |
| savol beraman | مَاذَا تَقْرَأ؟ |
| fe’l bilan “yo‘q” deyman | لَا أَشْرَب الْقَهْوَة |
| “men … emasman” deyman | لَسْتُ مُتْعَبًا |
| qanchalik tez-tez ekanini aytaman | أَدْرُس دَائِمًا |
Namunalar
Maryam oilasi haqida yozadi. Har bir gapni o‘qing, keyin tinglang.
Yusuf
مَاذَا تَفْعَلِين الْآن؟
Fatima
أَكْتُب رِسَالَة.
Yusuf
هَل أَنْتِ مُتْعَبَة؟
Fatima
لَا، لَسْتُ مُتْعَبَة.
Ildizlarni eslang: uchta so‘z, bitta fikr.
Sinfda faoliyat
Tanish kishi haqida oltita gapdan iborat qisqa matn yozing. Ega, fe’l va to‘ldiruvchidan, o‘quvchiga kamida bitta savoldan, لَا yoki لَيْسَ li bitta gapdan va ikkita tezlik ravishidan foydalaning. Barcha so‘zlarni unlilari bilan yozing va matnni ovoz chiqarib o‘qing.
Mashq
1
“Tinglash” tugmasini bosing. Bu savolmi yoki darak gapmi?
…
Savol: مَتَى تَذْهَبِين إِلَى الْجَامِعَة؟ (matā tadhhabīn ʾilā l-jāmiʿa?), “universitetga qachon borasan (ayol)?”.
2
Inkor qiling: نَحْنُ نَفْهَم الدَّرْس.
نَحْنُ لَا نَفْهَم الدَّرْس.
3
Rasmda kitob ko‘rsatilgan. Yozing: “men kitobni doim o‘qiyman.”
أَنَا أَقْرَأ الْكِتَاب دَائِمًا.
4
Rasmda o‘g‘il bola ko‘rsatilgan. Yozing: “o‘g‘il bola charchamagan.”
الْوَلَد لَيْسَ مُتْعَبًا.
5
Erkakdan nima yozishini so‘raysiz. U javob beradi: أَكْتُب رِسَالَة. Savolingizni yozing.
مَاذَا تَكْتُب؟