☰ Bo‘limlar · Arab tili A2

Fe’lli gaplar

Bo‘lim 2 · Qism A · Arab tili A2 (elementar)
3

لَا va لَيْسَ bilan inkor

Arab tili A2 · Bo‘lim 2
MaqsadFe’l bilan (لَا) va fe’lsiz gaplarda (لَيْسَ) “emas” deb ayting.
Yangi so‘zlar
لَا أَدْرُس (lā ʾadrus) · men o‘qimaymanلَا يَشْرَب (lā yashrab) · u ichmaydiلَسْتُ (lastu) · men … emasmanلَسْتَ (lasta) · sen (erkak) … emassanلَسْتِ (lasti) · sen (ayol) … emassanلَيْسَ (laysa) · u (erkak) … emasلَيْسَتْ (laysat) · u (ayol) … emasلَسْنَا (lasnā) · biz … emasmiz
Tushuntirish

Hozirgi zamon fe’li bilan “emas” demoqchi bo‘lsangiz, uning oldiga لَا qo‘ying: لَا أَدْرُس “men o‘qimayman”. Fe’l o‘zgarmaydi. “Men talaba emasman” kabi fe’lsiz gapda “emas” uchun لَيْسَ ishlating. U o‘tgan zamon fe’li kabi shaxsga qarab o‘zgaradi: لَسْتُ، لَسْتَ، لَسْتِ، لَيْسَ، لَيْسَتْ، لَسْنَا. Undan keyingi sifat yoki ot A1 dagi أُرِيد dan keyin kabi ـًا oladi: لَسْتُ جَائِعًا; ة bilan tugagan so‘z o‘zgarmaydi: لَيْسَتْ مُعَلِّمَة. A1 da siz لَيْس deb yozgan edingiz; fe’l sifatida u لَيْسَ deb yoziladi. O‘rin so‘zidan keyin hech narsa o‘zgarmaydi: لَسْنَا فِي الْبَيْت.

KimلَيْسَMisol
أَنَالَسْتُلَسْتُ جَائِعًا
أَنْتَلَسْتَلَسْتَ مُتْعَبًا
أَنْتِلَسْتِلَسْتِ طَالِبَة
هُوَلَيْسَهُوَ لَيْسَ طَبِيبًا
هِيَلَيْسَتْهِيَ لَيْسَتْ مُعَلِّمَة
نَحْنُلَسْنَالَسْنَا فِي الْبَيْت
Namunalar
Hozirgi zamon fe’li oldida لَا.
لَيْسَ va uning shakllari tasvirlovchi so‘z bilan.
Dina

هَل أَنْتَ جَائِع؟

Hassan

لَا، لَسْتُ جَائِعًا.

Hassan

لَكِن أَنَا مُتْعَب.

Dina Hassandan so‘raydi.
Sinfda faoliyat

“Yo‘q” deng. O‘zingiz rostdan qilmaydigan oltita ishni oling, masalan “men qahva ichmayman” yoki “men bu yerda o‘ynamayman”. Har birini لَا bilan yozing. Keyin o‘zingiz haqingizda لَسْتُ bilan uchta “men … emasman” gapini, boshqalar haqida لَيْسَ va لَيْسَتْ bilan uchta gap yozing. Ularni ovoz chiqarib o‘qing.

Mashq
1
“Tinglash” tugmasini bosing. Gapiruvchi u yerda ishlaydimi?

…

2
Inkor qiling: هُوَ يَلْعَب.
3
Rasmda ayol ko‘rsatilgan. Ayting: “u o‘qituvchi emas.”
4
Rasmda erkak ko‘rsatilgan. Unga ayting: “sen charchamagansan.”
5
Hozirgi zamon fe’li oldidan qaysi so‘z ishlatiladi va fe’lsiz “emas” uchun qaysi?