Darslar 8–9 · 2 ta dars · O.V. Usmanova, Y.V. Risyukova. Tarbiya 4-sinf. Novda Edutainment, 2023
8
Havoning ifloslanishi
Darslik: 16–17-betlar
MaqsadHavo nima uchun ifloslanishini va uni toza saqlash yo‘llarini tushunish.
Yangi so‘zlar
chiqindi gazlar · exhaust gasesatmosfera · atmospherejamoat transporti · public transport
Tushuntirish
Mashinalar ishlaganda motordan chiqindi gazlar chiqadi. Ko‘p mashina bor joyda bu gazlar to‘planib, tuman hosil qiladi. Zararli moddalar nafas bilan tanamizga kirsa, boshimiz og‘rishi, ko‘nglimiz aynishi mumkin. Havoni toza saqlash uchun tramvay, trolleybus, metro va elektromobil kabi ekologik toza transportni ko‘paytirish kerak. Ko‘cha bilan uylar o‘rtasiga qalin buta va daraxt ekish ham gazlardan himoya qiladi. Biz esa yaqin joyga piyoda yoki velosipedda borishimiz mumkin.
Mashina motori gaz chiqaradi→Gazlar to‘planib tuman bo‘ladi→Boshimiz og‘riydi
Qaysi guruhga kiradi?
🚋 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bir tramvayda ko‘p odam ketadi. Shuning uchun yo‘lda mashina kamroq bo‘ladi.
Kim ishlatadi
Tramvay haydovchilari, metro ishchilari
Bugun sinab ko‘ring
Deraza oldidan bir daqiqada nechta mashina o‘tishini sanang.
Namunalar
«Piyoda maktabga». Sabina uyidan maktabgacha bir kilometr yuradi. Dadasi uni mashinada olib borishni taklif qildi. Sabina: «Havo toza, ob-havo yaxshi, piyoda ketaman. Bu sog‘lig‘imga ham, shaharga ham foyda», dedi. Yo‘lda u butalar ekilgan xiyobondan o‘tdi va bir o‘rtog‘i bilan qo‘shilib ketdi.
Sinfda faoliyat
«Toza havo uchun reja»: bolalar jadval tuzadi: chap ustunda havoni ifloslantiradigan narsa, o‘ng ustunda uning o‘rniga nima qilish mumkin.
Mashq
1
Chiqindi gazlar nima?
Mashina motori ishlaganda chiqadigan zararli gazlar