MaqsadQisqa matnlarda o‘tgan zamonning barcha shakllari, مَا va كَانَ dan foydalaning.
Yangi so‘zlar
دَخَلْتُ الْغُرْفَة وَجَلَسْتُ (dakhaltu l-ghurfa wa-jalastu) · men xonaga kirdim va o‘tirdimمَاذَا كَتَبْتِ أَمْس؟ (mādhā katabti ʾams?) · kecha nima yozding (ayol)?الطُّلَّاب ذَهَبُوا إِلَى الْمَكْتَبَة (aṭ-ṭullāb dhahabū ʾilā l-maktaba) · talabalar kutubxonaga bordiمَا فَهِمْتُ الدَّرْس (mā fahimtu d-dars) · men darsni tushunmadimكَانَتْ مَرْيَم فِي الْبَيْت (kānat Maryam fī l-bayt) · Maryam uyda ediكُنَّا مَعًا أَمْس (kunnā maʿan ʾams) · biz kecha birga edikهُنَّ مَا شَرِبْنَ الْقَهْوَة (hunna mā sharibna l-qahwa) · ular (ayollar) qahva ichmadi
Tushuntirish
Bu 3-bo‘lim takrori. O‘tgan zamonda faqat tugallanmalar bor: ـْتُ, ـْتَ, ـْتِ, ـَتْ, ـْنَا, ـْتُم, ـُوا va ـْنَ. “-madi” deyish uchun o‘tgan zamon fe’li oldiga مَا qo‘ying. “Edi” yoki “edilar” deyish uchun كَانَ va uning shakllaridan foydalaning. Jadvalda bitta fe’lning barcha shakllarini ko‘rasiz. Misollarni ovoz chiqarib o‘qing, keyin o‘z kechangiz haqida yozing.
Kim
Fe’l كَتَبَ
أَنَا
كَتَبْتُ
أَنْتَ / أَنْتِ
كَتَبْتَ / كَتَبْتِ
هُوَ / هِيَ
كَتَبَ / كَتَبَتْ
نَحْنُ
كَتَبْنَا
أَنْتُم
كَتَبْتُم
هُمْ / هُنَّ
كَتَبُوا / كَتَبْنَ
Namunalar
Karim kecha nima bo‘lganini aytadi. Har bir gapni o‘qing, keyin tinglang.
Maryam
أَيْن كَانُوا أَمْس؟
Yusuf
كَانُوا فِي الْحَدِيقَة. لَعِبُوا مَعًا.
Maryam
وَأَنْتَ؟ هَل لَعِبْتَ؟
Yusuf
لَا، مَا لَعِبْتُ. كُنْتُ مُتْعَبًا.
Maryam va Yusuf guruh haqida gaplashadi.
Bitta fe’lning hozirgi va o‘tgan zamoni.
Sinfda faoliyat
Mening kecham. O‘tgan zamonda oltita gapdan iborat matn yozing. Qayerda bo‘lganingizni, nima qilganingizni, nima qilmaganingizni va do‘stingiz yoki oilangiz nima qilganini ayting. Kamida bitta مَا li gap, bitta كَانَ li gap va نَحْنُ li bitta gapdan foydalaning. Har bir so‘zni unlilari bilan yozing va matnni ovoz chiqarib o‘qing.
Mashq
1
“Tinglash” tugmasini bosing. Gap tasdiqmi yoki inkor?
…
Inkor: مَا جَلَسَ الْوَلَد (mā jalasa l-walad), “o‘g‘il bola o‘tirmadi”. Gap مَا bilan boshlanadi.
2
Arabcha yozing: “biz kutubxonada edik.”
كُنَّا فِي الْمَكْتَبَة.
3
Rasmda erkak ko‘rsatilgan. Unga ayting: “sen chiqding.”
خَرَجْتَ.
4
Rasmda ikki qiz ko‘rsatilgan. Ayting: “ular (ayollar) o‘ynadi.”