7
Temir yo‘l yaqin bo‘lsa
Darslik: 15-bet
MaqsadTemir yo‘l yonida xavfsiz yurish qoidalarini eslab qolish.
Yangi so‘zlar
temir yo‘l · railwayo‘tish joyi · crossingvagon · railway carriage
Tushuntirish
Temir yo‘l — xavfli joy, chunki poyezd tez yuradi va tez to‘xtay olmaydi. Qoidalar: temir yo‘lni faqat piyodalar o‘tish joyi, ko‘prik yoki maxsus yo‘lak orqali kesib o‘ting; relslar ustida yurmang va ustiga hech narsa qo‘ymang; vagon tagiga kirmang va vagonlar orasidan, ya’ni ulangan joydan o‘tmang; to‘xtab turgan vagonga ham yaqinlashmang va ustiga chiqmang; harakatlanayotgan poyezdga chiqmang va tushmang. Temir yo‘l yonida o‘ynamang va quloqchin taqib yurmang.
Namunalar
«Qisqa yo‘l». Bobur do‘sti Akbar bilan maktabdan qaytayotgan edi. Akbar: «Relslardan o‘tsak, yo‘l ancha qisqa bo‘ladi», dedi. Bobur o‘ylab: «Yo‘q, poyezd keladimi-yo‘qmi, bilib bo‘lmaydi. Ko‘prikdan o‘tamiz, besh daqiqa ko‘p bo‘lsa ham xavfsiz», dedi. Akbar rozi bo‘ldi.
Sinfda faoliyat
«Xavfsiz xarita»: bolalar maktabdan uygacha bo‘lgan yo‘lni (yoki xayoliy yo‘lni) chizib, xavfli joylarni qizil, xavfsiz o‘tish joylarini yashil belgilaydi.
Mashq
1
Temir yo‘lni qayerdan kesib o‘tish mumkin?
Faqat o‘tish joyi, ko‘prik yoki maxsus yo‘lakdan
2
Nima uchun vagonlar orasidan o‘tish mumkin emas?
Vagonlar kutilmaganda siljib ketishi mumkin
3
Do‘stingiz relslardan o‘tmoqchi bo‘lsa, nima deysiz?
Bu xavfli, ko‘prikdan o‘tamiz; kerak bo‘lsa kattalarga aytaman