6
Sayyoramizga nimalar xavf solmoqda? (3)
Darslik: 22–23-betlar
MaqsadGlobal isish nima ekanini, uning sabab va oqibatlarini hamda har birimiz nima qila olishimizni bilish.
Yangi so‘zlar
global isish · global warmingmuzlik · glacierqurg‘oqchilik · droughttejamkorlik · saving, thrift
Tushuntirish
Global isish — Yer harorati uzoq vaqt davomida asta ko‘tarilib borishi. Olimlar buning katta sababi inson faoliyati ekanini aytadi: elektr energiya va avtomobillar ishlab chiqarilganda hamda yoqilg‘i yoqilganda havo ifloslanadi, o‘rmonlar ham kesiladi. Oqibatda muzliklar erishi, dengiz sathi ko‘tarilishi, qurg‘oqchilik va bo‘ronlar ko‘payishi mumkin. Har bir inson yordam bera oladi: elektrni va suvni tejash, chiqindini kamaytirish, plastikni kam ishlatish, daraxt ekish.
Namunalar
«Oilaviy reja». Madinaning oilasi uyda tejamkorlik qoidalarini yozib, muzlatgich eshigiga yopishtirdi: chiroqni xonadan chiqqanda o‘chirish, tishni yuvganda jo‘mrakni yopish, yaqin masofaga piyoda borish. Bir oydan keyin ular elektr hisobi kamayganini ko‘rishdi. Madina buni sinfdoshlariga ham aytdi.
Sinfda faoliyat
«Tejamkorlik chempionlari»: bir hafta davomida sinf jadvalida har bola tejamkorlik qilgan kunlariga belgi qo‘yadi; hafta oxirida natijalar muhokama qilinadi.
Mashq
1
Global isish nima?
Yer haroratining uzoq vaqt davomida asta ko‘tarilib borishi
2
Global isishning ikki oqibatini ayting.
Masalan: muzliklar erishi, qurg‘oqchilik
3
Uyda elektrni qanday tejash mumkin?
Keraksiz chiroqni o‘chirish, asboblarni ishlatmayotganda o‘chirib qo‘yish