☰ Mundarija · Tarbiya

An’analar — xalq xotirasi

Darslar 23–24 · 2 ta dars · O.V. Usmanova, Y.V. Risyukova. Tarbiya 3-sinf. Novda Edutainment, 2023
23

An’analar — xalq xotirasidir (1)

Darslik: 64–69-betlar
MaqsadAn’ana nima ekanini va hunarmandchilik (kulolchilik, laganlar) an’analarning bir ko‘rinishi ekanini bilish.
Yangi so‘zlar
an’ana · traditionavlod · generationkulol · potternaqsh · pattern, ornament
Tushuntirish

«An’ana» so‘zi arab tilidan kirgan; u kattalardan kichiklarga, bir avloddan keyingisiga o‘tib keladigan odat va qoidalarni bildiradi. An’analarni urf-odatlarda, milliy liboslarda, taomlarda va hunarmandchilikda ko‘ramiz. Kattalar o‘z bilimini kichiklarga o‘rgatadi, shunda o‘tmishimiz bugun ham yashaydi. O‘zbekistonda kulolchilik mashhur: kulollar loydan idish-tovoq yasab, xumdonda pishiradi va naqshlar bilan bezaydi. Rishton, G‘ijduvon, Andijon, Urgut, Shahrisabz, Xorazm va Buxoro kabi joylarning laganlari o‘z naqshlari va ranglari bilan farq qiladi. Qadimda lagan nafaqat idish, balki uy bezagi ham bo‘lgan.

Namunalar
«Bobomning ustaxonasi». Samira ta’tilda bobosining kulolchilik ustaxonasiga bordi. Bobosi unga loy qanday qorilishini, charx qanday aylanishini ko‘rsatdi. Samira kichik kosa yasadi va ustiga ko‘k naqsh chizdi. Bobosi: «Bu naqshni men ham otamdan o‘rganganman», dedi. Samira an’ana qanday o‘tishini o‘z ko‘zi bilan ko‘rdi.
Sinfda faoliyat

«Mening laganim»: bolalar doira (lagan) chizib, o‘z naqshlarini bo‘yaydi; keyin devor ko‘rgazmasi qilinadi va naqshlarning ma’nosi aytiladi.

Mashq
1
An’ana nima?
2
An’analarni qayerda ko‘rish mumkin? Ikkita misol keltiring.
3
Qadimda lagan nima uchun xizmat qilgan?