☰ Mundarija · Tarbiya

Ilm-fan va kashfiyotlar

Darslar 23–24 · 2 ta dars · O.V. Usmanova, Y.V. Risyukova. Tarbiya 4-sinf. Novda Edutainment, 2023
23

Ilmning qiziqarli olami: ilm-fan va olimlar

Darslik: 60–61, 64–65-betlar
MaqsadIlm-fan nima ekanini va u hayotimizni qanday o‘zgartirishini tushunish.
Yangi so‘zlar
ilm-fan · scienceolim · scientisttajriba · experiment
Tushuntirish

Ilm-fan atrofimizdagi olamni tushunishga yordam beradi: osmon nega moviy, o‘simliklar qanday o‘sadi, yomg‘ir nega yog‘adi. Har bir fan o‘z sohasini o‘rganadi: biologiya — tirik tabiatni, fizika — jismlar va nurlarni, kimyo — moddalarni, tarix — o‘tmishni, matematika — sonlar va shakllarni. Olimlar kuzatadi, savol beradi, tajriba o‘tkazadi va xulosa chiqaradi. Ilm-fan havoning ifloslanishi, kasalliklar kabi muammolarni hal qilishga ham yordam beradi. Olimlarning barchasi bir paytlar qiziquvchan bola bo‘lgan. Har kim o‘z kasbining ustasi bo‘lishi uchun o‘qishi va o‘rganishi kerak.

Namunalar
«Kuzatuv daftari». Feruza fasllar qanday almashishini kuzatmoqchi bo‘ldi. U har kuni derazadan daraxtni kuzatib, rasm chizdi va sana yozdi. Bir oy ichida bargning rangi o‘zgarganini ko‘rdi. Fan o‘qituvchisi uni maqtab, kuzatuvini sinfga ko‘rsatdi. Feruza ham o‘zini ozgina «olim» his qildi.
Sinfda faoliyat

«Qaysi fan?»: o‘qituvchi savol o‘qiydi («Qush nega uchadi?», «Qachon Samarqand qurilgan?», «7 ning 8 ga ko‘paytmasi nima?»); bolalar qaysi fanga tegishli ekanini aytadi.

Mashq
1
Olimlar qanday ishlaydi?
2
Biologiya va tarix nimani o‘rganadi?
3
Siz qaysi fanni ko‘proq yoqtirasiz va nima uchun?