28
Zamondan o‘zgan ma’rifatparvar va til o‘rganish yo‘llari
Darslik: 72–73-betlar
MaqsadChet tillarini o‘rganishning samarali usullarini va ma’rifatparvarlarning tilga qarashini bilish.
Yangi so‘zlar
ma’rifatparvar · enlightenerlug‘at · dictionaryso‘z boyligi · vocabulary
Tushuntirish
Is’hoqxon Ibrat — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yashagan ma’rifatparvar. U yoshlar ilm, madaniyat va texnika yangiliklarini chet tillarini bilish orqali o‘zlashtiradi, deb hisoblagan. Ibrat bir necha tilni o‘rgangan va ko‘p tilli lug‘at tuzgan. Chet tilini o‘rganishning samarali yo‘llari: har kuni oz-ozdan shug‘ullanish; yangi so‘zlarni jumla ichida o‘rganish; so‘zni rasm bilan bog‘lash; kartochkalar tayyorlash; shu tilda qo‘shiq tinglash va bolalar kitoblarini o‘qish; xatodan qo‘rqmay gapirish. Chet tilini o‘rganganlarning xotirasi kuchayadi va diqqatini yig‘a oladi.
Namunalar
«Kartochkalar». Zafar ingliz tilidagi o‘nta yangi so‘zni daftarga yozmadi, har bir so‘z uchun rasmli kartochka yasadi: bir tomonida rasm va inglizcha, orqasida o‘zbekcha. Har kuni uchta kartochkani takrorladi. Bir hafta ichida o‘nta so‘zni jumlada ishlata oldi.
Sinfda faoliyat
«Rasm-so‘z»: bolalar kartochkalarga rasm chizib, orqasiga o‘zbekcha va chet tilidagi so‘zni yozadi. Juftlikda bir-biridan so‘raydi.
Mashq
1
Is’hoqxon Ibrat chet tillari haqida qanday fikrda bo‘lgan?
Yoshlar yangiliklarni chet tillari orqali o‘zlashtiradi, deb hisoblagan
2
Yangi so‘zlarni eslab qolishning ikki yo‘lini ayting.
Kartochka tayyorlash, jumla ichida ishlatish, rasm bilan bog‘lash
3
O‘z tilingizdagi qaysi so‘zni boshqa tilda bilasiz?
Javoblar har xil