Ba’zi kashfiyotlar dunyoni o‘zgartirgan. Vilgelm Rentgen kashf etgan nurlar tufayli odam tanasining ichini jarohatsiz ko‘rish mumkin bo‘ldi. Antibiotiklar — mikroblarga qarshi dorilar — ko‘p og‘ir kasalliklarni davolaydi. Emlash organizmda kasallikka qarshi immunitet hosil qilib, uni bardoshli qiladi. Kompyuterlar dastlab juda katta bo‘lgan, hozirgilari ancha kichik va tez. Uyali telefon 1970-yillarda ixtiro qilingan. Har bir ixtironing foydasi bilan birga ehtiyot qoidalari ham bor: dori faqat shifokor aytganidek ichiladi, telefon va ekran uchun vaqt cheklanadi.
✓Maslahat
Dori faqat shifokor aytganidek ichiladi; ekran vaqti cheklanadi.
Qaysi guruhga kiradi?
💻 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktab kutubxonasida kompyuter kitobni bir zumda topadi. Ilgari kutubxonachi ko‘p qog‘oz kartochkalarni ko‘rib chiqardi.
Kim ishlatadi
Kutubxonachilar, dasturchilar
Bugun sinab ko‘ring
Sumkangizdan yozishni osonlashtiradigan bitta narsani topib, nomini ayting.
Namunalar
«Bobomning kashfiyoti». Mohira bobosidan: «Siz yoshligingizda telefon bo‘lganmi?» deb so‘radi. Bobosi kulib: «Yo‘q, biz maktubni bir hafta kutardik», dedi. Mohira o‘ylab, uchta ixtiro ro‘yxatini tuzdi: telefon, emlash va kompyuter. Har biri uchun «foydasi» va «ehtiyot qoidasi»ni yozdi.
Sinfda faoliyat
«Kashfiyotlar chizig‘i»: guruhlar qog‘oz tasmada kashfiyotlarni tartibda joylashtiradi (o‘qituvchi kartochkalar beradi), foydasini va ehtiyot qoidasini yozadi.
Mashq
1
Rentgen nurlari nimaga yordam beradi?
Odam tanasining ichini ko‘rishga, masalan, suyak singanini aniqlashga
2
Emlash nima uchun kerak?
Organizm kasallikka qarshi bardoshli bo‘ladi
3
Telefon yoki internetdan foydalanishda qanday ehtiyot qoidalarini bilasiz?
Vaqtni cheklash, begonalar bilan gaplashmaslik, shaxsiy ma’lumotni bermaslik