4
Sayyoramizga nimalar xavf solmoqda? (1)
Darslik: 16–19-betlar
MaqsadPlastik chiqindilar suv va hayvonlarga qanday zarar yetkazishini bilish.
Yangi so‘zlar
chiqindi · waste, rubbishplastik · plasticokean · oceanifloslanish · pollution
Tushuntirish
Plastik shishalar, xaltalar va qopqoqlar tabiatda juda uzoq vaqt chirimaydi. Ular daryolarga, dengiz va okeanlarga tushib qolsa, baliqlar va boshqa jonivorlar plastikni ovqat deb yutib yuborishi mumkin. Neft va zararli moddalar ham suvni ifloslantiradi. Bizning sog‘lig‘imiz sayyoramiz salomatligiga bog‘liq: tabiatga zarar yetkazsak, o‘zimizga ham zarar yetkazamiz. Chiqindini faqat axlat idishiga tashlash kerak.
Namunalar
«Daryo bo‘yida». Maktab sayohatida bolalar kichik daryo bo‘yida dam olishdi. Ketishayotganda Malika qirg‘oqda yotgan bo‘sh shishalarni ko‘rdi. «Bular suvga tushsa, baliqlarga xavf», dedi u. Bolalar shishalarni yig‘ib, xalta ichida olib ketishdi va uyga yetgach, alohida idishga tashlashdi. O‘qituvchi ularni maqtadi.
Sinfda faoliyat
«Qirg‘oqni tozalaymiz»: sinf xonasida «qirg‘oq» chizilgan, unda «chiqindi» kartochkalari bor. Bolalar kartochkalarni to‘g‘ri idishga (plastik, qog‘oz, oziq-ovqat) saralab, nima uchun shunday qilganini aytadi.
Mashq
1
Nima uchun plastik tabiat uchun xavfli?
U juda uzoq chirimaydi, hayvonlar uni yutib yuborishi mumkin
2
Dengiz hayvonlariga yordam berish uchun biz nima qila olamiz?
Chiqindini suvga tashlamaymiz, plastikni kamroq ishlatamiz, tozalashda qatnashamiz
3
«Bizning sog‘lig‘imiz sayyoramiz salomatligiga bog‘liq» degani nimani anglatadi?
Tabiatga zarar yetkazsak, o‘zimiz ham zarar ko‘ramiz