30
O‘zbekiston bo‘ylab sayohat
Darslik: 92–101-betlar
MaqsadYurtimiz tabiati, qo‘riqxonalar va Qizil kitob haqida bilish hamda sayohatda xavfsizlik va tabiatga hurmat qoidalariga rioya qilish.
Yangi so‘zlar
qo‘riqxona · nature reserveQizil kitob · Red Booknoyob · rare, uniquesayohat · journey
Tushuntirish
O‘zbekistonda cho‘llar, tog‘lar, daryolar va vohalar bor. Tabiatni, hayvonot va o‘simlik dunyosini muhofaza qilish uchun qo‘riqxonalar tashkil etilgan, masalan, Hisor, Nurota va Zarafshon qo‘riqxonalari. Yo‘qolib borayotgan noyob hayvonlar va o‘simliklar Qizil kitobga kiritiladi. Qo‘riqxonada qoidalar bor: gul va o‘simlik uzmaymiz, hayvonlarni bezovta qilmaymiz, axlat tashlamaymiz. Sayohatga ota-ona yoki kattalar bilan boramiz, guruhdan ajralmaymiz, suv va qalin kiyim olamiz. Sayohatdan keyin joy toza bo‘lib qolsin. Inson tabiatning bir qismi, shuning uchun uni asrash o‘zimizni asrashdir.
Namunalar
«Sayohat rejasi». Shahlo oilasi bilan dam olish kunlarida tog‘ga bormoqchi bo‘ldi. U ota-onasi bilan o‘tadigan yo‘lni xaritadan topdi, suv, bosh kiyim va axlat uchun xalta ro‘yxatini yozdi. Tog‘da ular gullarni uzmadi, hayvon izlarini rasmga oldi va yo‘lda topilgan bo‘sh shishalarni xaltaga solib olib tushdi. Shahlo tabiat uni xursand qilganini aytdi.
Sinfda faoliyat
«Sayohat rejasi»: guruhlar xayoliy sayohat tuzadi: qayerga, kim bilan, nimalarni olishadi, qanday qoidalarga amal qilishadi. Keyin xaritada ko‘rsatiladi.
Mashq
1
Qo‘riqxonalar nima uchun tashkil etilgan?
Tabiat, hayvonot va o‘simlik dunyosini muhofaza qilish uchun
2
Qizil kitobga qaysi hayvonlar kiritiladi?
Yo‘qolib borayotgan noyob hayvonlar
3
Sayohatda xavfsizlik uchun qanday qoidalarga rioya qilasiz? Ikkitasini ayting.
Masalan: kattalar bilan boraman, guruhdan ajralmayman