25
Vaqt qadri
Darslik: 1-qism, 75–77-betlar
MaqsadVaqtning qadrini tushunish; qadimgi soatlar turlarini aytish.
Yangi so‘zlar
soat · clock, watch; hourvaqt · timequm soat · sand clocksoya · shadow
Tushuntirish
Vaqt — qaytib kelmaydigan boylik, uni bekor o‘tkazmaslik kerak. Qadimda vaqtni quyosh soati, suv soati, qum soati va hatto shamlar bilan o‘lchaganlar. Quyosh soati bulutli kunda ishlamagan. Darslikda Muzaffar Zayniddinovning soat haqidagi hikoyasi bor; biz o‘z matnimizni o‘qiymiz.
Namunalar
«Soat». Soat vaqtni ko‘rsatadi. Qadimda quyosh soati bo‘lgan: yerga tayoqcha tiqib, uning soyasiga qarashgan. Bulutli kunda bu soat ishlamagan. Keyin suv va qum soatlari ixtiro qilingan. Hozir bilagimizga taqiladigan va devorga osiladigan soatlar bor. Vaqtni asrab, ishni o‘z vaqtida qilish kerak.
Topishmoq: Yuzida raqamlari, ikki mili bor, tinmay chiqillaydi. (Javob: soat)
Sinfda faoliyat
«Mening kunim»: bolalar ertalabdan kechgacha kunlik tartibini soat va ishlar bilan juftlab aytadi (7:00 — turaman, 8:00 — maktab ...).
Mashq
1
Quyosh soatida nimaga qarashgan?
Tayoqcha soyasiga
2
Quyosh soati qachon ishlamagan?
Bulutli kunda
3
Quyosh soatidan keyin qanday soatlar paydo bo‘lgan?
Suv va qum soatlari
4
Topishmoqning javobi nima?
Soat
5
Vaqtni qanday asraymiz?
Ishni o‘z vaqtida qilamiz.