9
Ochiq osmon ostidagi muzey
Darslik: 1-qism, 27–28-betlar
MaqsadXiva haqida tinglab tushunish; tarixiy yodgorlik nima ekanini aytish.
Yangi so‘zlar
qal’a · fortressyodgorlik · monument, memorialdarvoza · gateminora · minaret, tower
Tushuntirish
Xiva — Xorazm viloyatidagi qadimiy shahar. U ikki qismdan iborat: ichki qismi Ichan qal’a, tashqi qismi Dishan qal’a. Ichan qal’a Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Qadimiy bino va inshootlarni tarixiy yodgorliklar deymiz. Bu yerdan buyuk olim al-Xorazmiy yetishib chiqqan. Shuning uchun Xivani «ochiq osmon ostidagi muzey» ham deydilar.
Namunalar
«Xivaga sayohat». Yozda oilam bilan Xivaga bordik. Xiva ikki qismdan iborat: Ichan qal’a va Dishan qal’a. Ichan qal’a ichkarida joylashgan. Unda eski minoralar va madrasalar bor. Kechqurun minoralar chiroqlar bilan yoritildi. Men tarix bilan uchrashganday bo‘ldim.
Tarixiy yodgorliklar: minora, madrasa, qal’a, darvoza.
Sinfda faoliyat
«Muzey ekskursiyasi»: bolalar juftlikda biri ekskursovod, biri sayyoh bo‘ladi; ekskursovod bir yodgorlik haqida 2 gap aytadi.
Mashq
1
Xiva necha qismdan iborat?
2
2
Ichki qismi qanday ataladi?
Ichan qal’a
3
Matnda Ichan qal’ada nimalar bor?
Eski minoralar va madrasalar
4
Bola Xivaga kim bilan borgan?
Oilasi bilan
5
Tarixiy yodgorlik deb nimani aytamiz?
Qadimiy bino yoki inshootni