Siz ʾanā min miṣr, “men Misrdanman”, ni bilasiz. Millatingizni aytish uchun mamlakat nomiga ī qo‘shing: miṣr miṣrī, “misrlik”, bo‘ladi. Oxiri kasra va shadda bilan ي yoziladi va cho‘ziq ī deb o‘qiladi. Ba’zi mamlakatlarda avval -iyā yoki -istān tushiriladi: turkiyā turkī, ʾūzbakistān esa ʾūzbakī bo‘ladi. Mamlakat nomi al- bilan boshlansa, uni tushiring: al-hind, “Hindiston”, hindī bo‘ladi. Millat so‘zini boshqa so‘zlar kabi ishlating: ʾanā miṣrī, “men misrlikman” (erkak aytadi). Ayolning shakli ة qo‘shadi: miṣriyya.
Mamlakat
Millat (erkak)
O‘qilishi
الْهِنْد
هِنْدِيّ
al-hind · hindī
السُّعُودِيَّة
سُعُودِيّ
as-suʿūdiyya · suʿūdī
الْمَغْرِب
مَغْرِبِيّ
al-maghrib · maghribī
لُبْنَان
لُبْنَانِيّ
lubnān · lubnānī
Namunalar
Fadi
أَنَا مِن لُبْنَان. أَنَا لُبْنَانِيّ
Fadi qayerdan ekanini va kimligini aytadi. O‘qing: ʾanā min lubnān. ʾanā lubnānī.
مِصْرِmiṣr+يّī
Millat — mamlakat plyus ī: miṣr + ī = miṣrī.
Erkak va ayol. Ayolning so‘zi ة bilan tugaydi: miṣriyya. Buni 10-bo‘lim tushuntiradi.
Sinfda faoliyat
Dunyo xaritasi. Oddiy dunyo xaritasini chizing yoki atlas yoki globusni oching. Misr, O‘zbekiston, Rossiya, Turkiya, Hindiston, Saudiya Arabistoni, Marokash va Livanga ishora qilib, har birining nomini arabcha ayting. Keyin to‘rtta mamlakatni millat so‘zlari bilan barcha unlilari bilan qog‘ozga yozing.
Mashq
1
Tinglash tugmasini bosing. So‘z mamlakatmi yoki millatmi? Oxiriga quloq soling.
…
Millat: عِرَاقِيّ (ʿirāqī), “iroqlik”. Buni ī oxiri ko‘rsatadi.
2
Qaysi so‘z millat: تُرْكِيَا yoki تُرْكِيّ?
تُرْكِيّ (turkī), “turk”.
3
Arabcha ayting: “Men O‘zbekistondanman.”
أَنَا مِن أُوزْبَكِسْتَان
4
Ovoz chiqarib o‘qing va tarjima qiling: هُوَ تُرْكِيّ.
Huwa turkī, “u turk (erkak)”.
5
Mamlakat nomidan millat so‘zini qanday yasaysiz?
Oxiriga ī qo‘shing (oxiri shadda bilan ي). Avval -iyā, -istān yoki al- ni tushiring.
