☰ Bo‘limlar · Arab tili A1

Kecha va ish: o‘tgan zamon

Bo‘lim 17 · Qism C · Arab tili A1 (boshlang‘ich)
1

U qildi (erkak va ayol)

Arab tili A1 · Bo‘lim 17
MaqsadO‘tgan zamon bilan u (erkak) va u (ayol) nima qilganini ayting.
Yangi so‘zlar
ذَهَبَ (dhahaba) · u bordi (erkak)ذَهَبَتْ (dhahabat) · u bordi (ayol)شَرِبَ (shariba) · u ichdi (erkak)شَرِبَتْ (sharibat) · u ichdi (ayol)كَتَبَ (kataba) · u yozdi (erkak)كَتَبَتْ (katabat) · u yozdi (ayol)أَكَلَ (ʾakala) · u yedi (erkak)أَكَلَتْ (ʾakalat) · u yedi (ayol)
Tushuntirish

O‘tgan zamon oldin nima bo‘lganini aytadi. “U” (erkak) uchun fe’l asosiy shaklida turadi: ذَهَبَ, “bordi”. “U” (ayol) uchun oxiriga تْ qo‘shing: ذَهَبَتْ, “bordi” (ayol). Tugallanma -at kabi eshitiladi: dhahabat. Olmosh yoki ism oldinda turishi mumkin: هُوَ ذَهَبَ, هِيَ ذَهَبَتْ. Arab tili ko‘pincha fe’lni birinchi qo‘yadi, masalan ذَهَبَ كَرِيم, ikkala tartib ham to‘g‘ri. Bu kursda o‘tgan zamon fe’llari oxirgi unlisini saqlaydi (dhahaba, dhahab emas), chunki tugallanma kim qilganini aytadi.

Ma’nosiU (erkak)U (ayol)
bordiذَهَبَذَهَبَتْ
ichdiشَرِبَشَرِبَتْ
yozdiكَتَبَكَتَبَتْ
yediأَكَلَأَكَلَتْ
Namunalar
O‘g‘il va qiz uchun bir xil fe’l. -at tugallanmasini diqqat bilan eshiting.
Tariq

أَيْن سَارَة؟

Omar

هِيَ ذَهَبَتْ إِلَى الْجَامِعَة.

Tariq

وَأَيْن يُوسُف؟

Omar

هُوَ ذَهَبَ إِلَى الْمَدْرَسَة.

Tariq Omardan ikki do‘st haqida so‘raydi.
كَتَبَu yozdi (erkak)+تْ+ ayol tugallanmasi
“U” (erkak) dan “u” (ayol) ga: تْ qo‘shing.
Sinfda faoliyat

Kartalar. Oltita kichik qog‘oz oling. Har biriga bitta fe’lni “u” (erkak) shaklida yozing, orqasiga esa تْ bilan “u” (ayol) shaklini. Kartani aylantiring, old tomonini o‘qing, orqasini ayting va tekshiring. Keyin bugun ertalab bir o‘g‘il va bir qiz nima qilgan bo‘lishi mumkinligini ayting.

Mashq
1
Tinglash tugmasini bosing. Fe’l “u” (erkak) yoki “u” (ayol) ni bildiradimi?

…

2
كَتَبَ ning “u” (ayol) shaklini yasang.
3
Rasmda qiz bola ko‘rsatilgan. “U bordi” (ayol) ni ayting.
4
Rasmda o‘g‘il bola ko‘rsatilgan. “U yedi” (erkak) ni ayting.
5
O‘tgan zamonda fe’l oxiridagi qaysi harflar “u” (ayol) ni bildiradi?